سبب آن يا بيرونى است مانند دود يا غذاهاى خشك يا ترش و يا از نزله تنديست كه از سر به پائين مىآيد و يا از چيرگى خون است . اما علامت رطوبت غلظت خلط سينه و نبودن نشانيهاى حرارت مىباشد . علامت خشونت و خشكى نبودن محرك قبلى و گزش و نبودن خلط و علامت وجود مواد تند نبودن خلط ، شدت سرفه در شب و احساس گزش در سينه است نشانى چيرگى خون علامات ويژه آنست . درمان سرفه رطوبتى خوردن حب البلغم و حب السلاطين است ليكن بايد نضج كاملى پيدا شده باشد و قرص مثنى و اگر شديد باشد قرص الاحمر و ساير قرصهاى سرفه است خوردن گل گوگرد درمانى بىمانند است . اگر موادى از سر پائين آمده باشد نخستين درمانش مانند نزله است و پس از آن خوردن قرصهائى كه ياد شد ، اگر از نزله حاد باشد درمانش خوردن حب النزلة و قرصهاى ياد شده و نقوع خشخاش و شربت دياقوذ و يا انگشت‌پيچ بزر البنج « 1 » ( بنگ‌دانه ) است . اگر نيازى به بيرون راندن صفرا باشد مسهل هفتاد و پنجم را كه در باب بيست و دوم ( مركبات ) گفته شده به كار ببر و اگر خون چيره و از خود ريه باشد علاجش فصد باسليق و اگر در اثر نزله باشد ، فصد قيفال است ، سپس بايد ماء - الشعير همراه با شربت بنفشه و شير ماده الاغ بنوشند كه جدا سودمند است گاه با همه اين درمانها باز بيمار به پاكسازى بدن از صفرا نيازمند مىباشد . براى سرفه ناشى از گرمى جوهر الاشوس در آب خربوزه و يا چيز مناسب ديگر مفيد مىباشد از نظر غذائى براى اين‌گونه بيماران و نيز ساير بيماريهاى رطوبتى سينه ، ريه ، مغز و سرفه اسفيدباج ( آب جوجه همراه با داروهاى گرم كه مزه‌اى ندارد ) مناسب است . الكسير ذو الخاصية سينه و ايارج جلابا

--> ( 1 ) منظور از انگشت پيچ در اينجا و هر جاى ديگر شربت غليظى است كه روى زبان مىماند و بتندى پائين نمىرود و در مقابل واژه لعوق به كار رفته . مترجم