فصل ربو ( نوعى آسم ، نفس‌نفس زدن ) در اين مرض تنفس بيمار مانند كسى است كه بتندى دويده باشد و هرگاه كه به پشت بخوابد شدت مىيابد ، علتش پرى سرخرگهاى ريه از انواع رطوبتهاى لزج و غليظ است كه از سر پائين آمده يا ترشحات خود ريه است كه از رطوبتهاى سينه و اندامهاى درونى بدان جذب شده زيرا شش مانند اسفنج متخلخل مىباشد و خداوند تعالى بقاء آن را در رطوبت قرار داده و زندگيش از آن است اما اگر رطوبت زياد شده و يا از حالت طبيعى تغيير كند ريه را بيمار مىكند . اگر ربو با سرفه همراه باشد معمولا بيمار بهبود مىيابد « 1 » اما اگر سرفه‌اى نباشد ناگهان يا در هنگام خواب خفه مىشود و يا سرانجامش بيمارى استسقاء گوشتى و تب خواهد بود . گاه ربو از شدت حرارت قلب و نيازش بجذب هواى بيشتر پيدا مىشود ، اگر اين هوا برايش آماده نشود بناچار ريه و سپس ساير اندامها ورم مىكند ، علامتش تشنگى شديد و پيدا شدن آثار حرارت در نبض است و براى چنين بيمارى دم از بازدم آسانتر است . گاه اين بيمارى در اثر كلفت شدن طحال ( اسپرز ) پيدا مىشود در اين حال نفس بريده بريده و مانند حالت گريه بچه‌ها مىشود اما گاهى از شل شدن ماهيچه‌هاى سينه بوجود مىآيد كه علامتش اين است كه بازدم آسانتر از دم است و چه‌بسا كه اين هر دو نوع باهم همراه مىگردند گاهى نفس كسانى كه به اين بيمارى گرفتارند قطع مىشود و كمتر بيمارى از آن مىرهد . اما اگر علت بيمارى رطوبتهاى چسبنده باشد ، درمانش پاكسازى با حب -

--> ( 1 ) در مقاله پنجم در باب مفردات خواص ابهل اسطوخودوس ، شوربا ، اسفيدباج ايرسا ( زنبق آبى ) ، بخور الاكراد و خرما براى معالجه ربو ذكر شده است . مؤلف « ا ع »