فارسى به اندازه مساوى و نيز گرد دندانهائى كه در مقاله چهارم براى بيمارى آكله ( خوره ) خواهد آمد ، مفيد است اما بايد اول داروهاى سست‌كننده و سپس سردكننده و پس از آنها داروهاى باز سازنده ( گوشت‌آور ) را به ترتيب به كار برند و نيز آشاميدن جوهر الاشوس اگر مانعى نباشد سودمند مىباشند و در مقاله چهارم مطالب ديگرى خواهد آمد . فصل درد دندان بدانكه دندان خودش حس كاملى ندارد زيرا برزخ بين پى و استخوان مىباشد پس حس درد همه‌اش از خود دندان نيست « 1 » بلكه از پى آنست و به علت اتصال اين پى و حس بسيار ضعيفى كه در دندان است ، انسان مىپندارد كه درد از خود آنست . اما درد دندان يا از جهت مغز است و يا اينكه خود دندان فاسد شده و يا از معده است اما آنچه كه مغزى است در هنگام ابتلاء شخص به نزله روى مىدهد « 2 » اما اگر خود دندان فاسد باشد از فساد لثه قابل حس است . گاه علت درد كرم‌خوردگى دندان است دردى كه ناشى از بدى كار معده است ، در هنگام سنگينى و خوردن غذاهاى بخارانگيز شدت مىيابد . گاه درد از بخاراتى است كه زير دندان جمع شده و بر آن فشار مىآورد و حس درد را بوجود مىآورد يا از ماده‌اى است كه به آن

--> ( 1 ) در زاد المسافرين آمده است كه براى درمان درد دندان از سردى جويدن ترخون و عاقرقرحا و سياهدانه و قير و نيز در دهن گرفتن مخلوط سركه و نمك گرم مفيد است . مؤلف ( ا ع ) . ( 2 ) بآزمايش رسيده كه اگر در ناراحتيهاى نزله‌اى كه دندانها باصطلاح گزگز مىكنند و شخص حالت بادگرفتگى در دندانهاى خود حس مىكند اگر فوفل را بكوبند و بجوشانند و آبش را در دهان بگيرند بسيار مؤثر است . مترجم