الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
308
دقائق العلاج ( فارسي )
مىچسبد و علامت باد آنست كه درد حالت موجى دارد و جابجا مىگردد ، لكن ماده چنين نيست . اما ماده ، خونى يا بلغمى يا صفراوى و يا سودائيست كه هركدام با علامت مخصوص خود همراه است ، اگر از غلبه خون باشد درمانش فصد از چهار رگ است « 1 » و الا بايد قيفال را فصد كنند و در صفراوى نيز از همين درمان استفاده مىشود و در باقى حالات بايد ايارجات مسهلى و حب قوقايا بخورند در دردهاى گرم اين جوشانده مفيد است : جو پوستكنده سى جزء بزر قرطم پانزده ، تخم كاسنى ، خشخاش ، مرزنجوش ، گشنيز ، عناب از هركدام ده جزء « 2 » همه را در دو ليتر آب مىجوشانند تا ربع آن باقى بماند كه در دوره ما براى سه بار نوشيدن كافى است . اگر درد از سردى باشد اين جوشانده مفيد است : گلنگبين و عسل هفتاد و پنج گرم ، انيسون ، قرطم و تربد از هركدام سى و هفت گرم ، تخم شويد ، آويشن از هركدام دوازده و نيم گرم ، صندل هفت و نيم گرم ، مصطكى دو و نيم گرم كه مثل جوشانده سابق آن را مىپزند و در سه بار مىنوشند اما در حالات ديگر بهترين دارو آن است كه هشتاد سانتى گرم مويزج ( مويزك كوهى ) را در پارچه پنبهاى كهنهاى مىپيچند و چند قطره آب بر آن مىريزند و خوب كوفته و آن را بر دندان دردناك مىگذارند و نيز هشتاد سانتىگرم شكر تيغال ( تيهال ) « 3 » را در پارچه پنبهاى پيچيده و بر دندان مىنهند « 4 » و نيز گرد دندان زرنيخ و حب پنجم و روغن بلسان
--> ( 1 ) ظاهرا منظور ، M وريدى يعنى محل اتصال رگهاى بازو و نزديك آرنجست . م ( 2 ) ظاهرا منظور 15 و 10 درهم مىباشد كه معادلشان 37 و 25 گرم است . مترجم ( 3 ) شكر تيغال پيله حشرهايست بنام خزوكك ( Lapins , midifican ) كه از ترشحات درخت Echinaps , sphaero , cephalus مىباشد و بوسيله آن حشره ساخته مىشود . ف . م ( 4 ) در قانون براى درمان درد -