الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
306
دقائق العلاج ( فارسي )
زيانش كمتر از فايدهاى كه در درمان يك بيمارى از آن مىبرد نيست مگر اينكه چاره ديگرى نباشد ، كما اينكه در بيمارى حب الافرنجى و النار الفارسية « 1 » و سفليس و مانند آن است كه بايد ضررش را تحمل كنند و بههرحال غرغرههاى سرد و سستكننده براى درمان ناراحتىهاى دهن ( كه از خوردن املاح جيوه پيدا شده ) مفيد است و غرغره كردن و در دهن نگه - داشتن فلوس و گشنيز و نيز شير گاو تا وقتىكه درد فروكش كند مفيد است و اگر قرحهاى نباشد مضمضه سركه با كف دريا و نيز با يكصد و پنجاه سانتيمتر مكعب سركهاى كه شكر معدنى « 2 » ( استات سرب ) را به اندازه شصت سانتى گرم در آن جوشانده باشند و همچنين خوردن حب الشفا به آن شرط كه مانعى در كار نباشد بسيار مفيد است و اگر در دهن قرحههائى باشد پاشيدن نيم گرم توتيا ( سولفات دو زنگ ) برشته شده با پنج گرم گل ارمنى و نيز به كار بردن گردى مركب از گل انار فارسى و گل ارمنى و كف دريا به اندازه برابر مفيد است و همچنين پاشيدن گردى مركب از گنهگنه ، مرّمكى ، كف دريا ، گل انار
--> ( 1 ) اين دو بيمارى هر دو از انواع سيفليس مىباشند . مترجم ( 2 ) راه ساختن شكر معدنى اين است كه سليقون و اسفيداج ( سفيداب قلع ) را با سركه مرطوب و سپس خشك مىكنند و در سركه تقطير شده مىخوابانند بهطورىكه سركه چهار انگشت بالاتر باشد و سپس آن را چهار روز بر خاكستر گرم مىنهند و چند بار صاف مىكنند تا رنگى در آن نماند و دوباره آن را تقطير مىكنند و آنچه را كه در ظرف مانده چند بار با آب مىشويند و با آب طبخ مىكنند و نمكى را كه همان شكر معدنى است بدست مىآورند و اين دارو ديگر داروهاى معدنى را اعتدال مىبخشد ، تندى آنها را كم مىكند و از ضرر آنها جلوگيرى مىكند ، مقدار خوراك آن شصت سانتيگرم است . مؤلف اعلى الله مقامه