الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
279
دقائق العلاج ( فارسي )
موافق يا باسليق و يا اكحل است و از مسهلها سقمونياى مدبر و شربت بنفشه براى آن مفيدند غذاى بيمار همان است كه گفته شد ( عدس و ماش و . . ) اگر علت آن بلغم باشد ورم چشم شدت دارد و قرمزى آن كم و اشك و چرك آن زياد است ، پلكها در وقت خواب پرش دارد ، سر سنگينى مىكند و ساير علامات بلغم را نيز مىتوان ديد . درمان آن پاكسازى با ايارجات ، حب السلاطين حب الشبيار و اطريفال است . اگر سبب آن سودا باشد علامتش تيرگى رنگ ، خشكى و كمى چرك ، بدراز كشيدن مدت درد است و ساير علامات سودا نيز ديده مىشود . درمانش مثل درمان بلغمىها است اما بايد بيمار چيزهاى رطوبتى بيشتر بخورد و نيز ماء الشعير و شربت بنفشه سودمند است . اگر كسانى كه بلغم و سودا دارند خونشان غلبه كند بايد همانطور كه گذشت به فصد اقدام كنند . اينها دستورهاى پاكسازى ( تنقيه ) بود اما دستور كلى براى درمان چشم خرابى اين است كه در شروع بيمارى تا چهار روز نبايد چيزى در چشم داخل كنند . در اين مدت بايد به ضماد قرص اكسير و يا قرص مبارك اكتفا كنند و بايد بر قطعه پنبهاى شير زن دختر زائيده بدوشند و آن را روى چشم بگذارند زيرا پلكها را نرم و سست مىكند و درد آنها را تسكين مىدهد ، شب هنگام بايد پلكها را با زرده تخممرغ ضماد كنند و نيز ضماد استات سرب « 1 »
--> - اكليل الملك ( ناخونك ) با كمى دارچينى و زعفران كه در گلاب و آب باديان پخته شده باشد مفيد است و نيز اگر چشوم را پوست گرفته و با يك چهارمش نبات در چشم بريزند سودبخش است ، ضماد زيره سائيده شده با مغز بادام كه با آب دهان خمير شده باشد مخصوصا در اطفال مفيد است . مؤلف ( 1 ) منظور از استات سرب سكر الزحل ( شكر سرب ) مىباشد . مترجم