در آغاز مفيد است و نيز بايد چشمها را چند بار در آب سرد باز كنند و به قدر 40 سانتى گرم استات سرب در 25 گرم گلاب يا عرق كاسنى حل كرده و كتانى را به آن خيس كنند و چند بار چشم را با آن بشويند در اين روزها مىتوان سفيده تخم‌مرغ و يا به - دانه و بزر قطونا ( اسفرزه ) را پس از گرفتن لعاب و صاف كردن يا شير زن دختر - زائيده و سفيده تخم‌مرغ و به‌دانه‌اى كه لعابش را كاملا گرفته باشند در چشم بچكانند اين داروها چشم را آرام و درد آن را تسكين مىدهند و پس از چهار روز چكاندن لعاب به‌دانه و قطور ايام التزايد مفيد است و اگر درد شديد باشد « 1 » شياف ابيض افيونى را با سفيده تخم‌مرغ و يا شير زن دخترزائيده مخلوط كرده و در چشم مىريزند و پس از آنكه درد ساكت و قرمزى كمتر شد ريختن ذرور مربع و قطور ايام الانحطاط لازم است در بلغمىها بايد اين دارو را در چشم بچكانند : مقدارى شنبليله را نصف روز در آب مىخيسانند و آن را كاملا مىشويند و در ده برابرش آب مىپزند تا اينكه آب نصف شود و مقدارى لعاب بزر كتان در آن مىريزند و نيمه گرم در چشم مىچكانند و پس از ساكت شدن درد داروئى را كه قبلا گفتيم به كار مىبرند . « 2 »

--> ( 1 ) از داروهاى تسكين‌دهنده درد چشم كه بآزمايش رسيده اينست كه يك قطعه شبّ ( زاج سفيد ) را بر آتش مىنهند تا بجوشد و همين‌كه از جوشيدن ايستاد قدرى ترياك بر آن مىريزند تا بسوزد و خشك شود و آن را بطور پودر در چشم مىريزند و يا در آب حل مىكنند و محلول را به كار مىبرند درد تسكين مىيابد و همچنين شياف هندى كه شرح آن در مقاله پنجم باب آخر خواهد آمد مفيد و درد را فورا آرام مىكند ( 2 ) در مقاله پنجم در باب مفردات خواص انزروت ، توبال ( تفال يعنى گردى كه از مس گداخته مىريزد . م ل ) ، گلشكر ، طلا ، قلع ، ريه ، سنبل ، شادنج ( سنگ هندى يا حجر الدم . م ل ) و مصطكى براى درمان چشم ذكر شده است . مؤلف ( ا ع )