الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
263
دقائق العلاج ( فارسي )
زراوند نر ، حب الغار و ده گرم جندبيدستر « 1 » و دو و نيم گرم بسّد ( مرجان ) را مجموعا مىكوبند و الك مىكنند و با سه برابرش عسل مىآميزند و هر روز پنج گرم ( يك مثقال ) از آن را مىآشامند . براى بيماران صرعى خوردن گوشت ميش ، تيهو و درّاج مفيد است اما خوردن گوشت شكار و گوشتهاى سنگين خوب نيست . بيمار بايد از حمام زياد ، رفتن به جاهاى بلند ، بادهاى ناخوش آيند ، تنهائى و جاهاى خوفناك بپرهيزد . داغ كردن پيشانى و بالاى سر و يا عقب و دو طرف گردن براى بيمار سودبخش است و نيز آشاميدن روزانه جندبيدستر و ماليدن فاروق لين و آشاميدن معجون صرع مفيد است و چه خوب است كه بعنوان پاك كننده مزاج ، گوشت هندوانه ابو جهل و اسطوخودوس و جندبيدستر و غاريقون ( نوعى قارچ كه داروئى مسهل است ) و مرّ مكى از هركدام دو و نيم گرم ، ايارج فيقراء ده گرم ، تربد هفده و نيم گرم مخلوط و حب كنند و روزى هفت و نيم گرم از آن را بخورند و نيز اگر رازيانه ( باديان ) ، انيسون ( باديان رومى ) ، زيره كرمانى را به وزن مساوى بجوشانند و صاف كنند و گلشكرى را كه آفتاب داده باشند در آن حل كنند و در حلق بمالند براى بهبودى بيمار مفيد است هم - چنين گرم كردن سر با پارچههاى گرم در بهبودى بيمار تسريع مىبخشد اما دعاها و عزائم در درمان اين بيمارى و غش كودكان ( استسقاء اطفال بنا به ضبط فرهنگ معين ) مقام خاص خود را دارد زيرا ماده اين بيماريها فاسد است و به علت فسادش ارواحى شيطانى به آن تعلق مىگيرد كه اين حركات و آثار از آنها است ، مثلا گاه از زبان بيمار صرعى سخن مىگويند و هم اينان گاه از
--> ( 1 ) در فرهنگ معين جندبيدستر را بيضه اين حيوان معنى كرده اما در پزشكىنامه چنين آمده كه جند يا گند غدهاى آكنده از ماده جند است و در حيوان نر و ماده هر دو وجود دارد . مترجم