الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

251

دقائق العلاج ( فارسي )

مىكنند . اگر ريشه بادام تلخ را بجوشانند و آن را مخلوط با سركه و روغن گل سرخ بر پيشانى بمالند سبب آرامش درد سر است . اگر چند قطعه آجر را گداخته كنند و در آبى كه سركه در آن ريخته‌اند بيندازند و سر را در آن بخور دهند نيز براى درد سر مفيد است . همچنين است اگر مرّ را بكوبند و آن را در سركه كهنه خمير نموده و بر سر ضماد كنند درد سر و درد نيمه سر تسكين مىيابد و همچنين خوردن حب افيون هندى « 1 » و حب ايارج نوزدهم و بيستم براى بيشتر درد سرها سودمند است و همچنين است حب تربد كبير ، حب الزاج مسهل و زاج معدنى « 2 » و نيز بآزمايش رسيده كه اگر صبر را در آب حل كنند و داخل گوش را به آن بيالايند و در همان حال فتيله‌اى را در آن خيس كرده و در گوش بگذارند در مدت كمى درد سر را آرامش مىبخشد و براى درد بالاى سر اگر شكم چند قورباغه را با سوزن سوراخ سوراخ كنند و يكى پس از ديگرى بر روى سر بگذارند تا اينكه قورباغه‌ها باد كنند مفيد است . درد سر مزمن را با حب الشفاء ، حافظ الصحة و ضماد لودانوم كه مركب از ترياك و زعفران و دارچينى است مىتوان درمان كرد . همچنين بوئيدن روح النوشادر ( آمونياك ) و بخور دادن بينى با شجره ابو مالك و عرطنيسا « 3 » براى درد نيمه

--> ( 1 ) حبى شامل ترياك و ساير داروها است و شرح آن بعدا خواهد آمد . م ( 2 ) زاجها سولفاتهاى مضاعف آلومينيم و يك فلز ديگرند و معدنى هستند اما زاجى كه در پزشكى مصرف مىشود سولفات مضاعف آلومينيم و پتاسيم است كه در اصطلاح معمول زاغ گفته مىشود . ف . م ( 3 ) در كتاب عيون التجارب كه مؤلف اعلى الله مقامه مشاهدات تجربى خود را در رشته‌هاى مختلف در آن مرقوم داشته چنين آمده كه بخور عرطنيسا يعنى اشنان يا چوبك براى درد نيمه سر مفيد است . مترجم