الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

246

دقائق العلاج ( فارسي )

[ فائده - اينكه غذا و دارو از هر جهت بايد موافق ميل و عادت و اشتهاى مريض باشد ] براى يك پزشك مهربان سزاوار است كه براى هر بيمار تا مىتواند ، داروئى را تجويز كند كه آماده كردن آن از او ساخته باشد . مثلا به بيمار فقير نمىتوان داروئى را كه از ياقوت و زمرد و مرواريد بايد ساخته شود داد . همچنين بايد داروئى داد كه بيمار آن را تحمل كند نه آنكه براى او بدآيند باشد مثلا براى آنها كه در آسايش و تنعم هستند دارو و غذاى خشن و بدبوئى را كه به آن عادت ندارند نبايد داد . همچنين غذا و دارو در كلى و جزئى نبايد بر خلاف ميل مريض و عادت و اشتهاى او باشد مگر آنكه در غير اين دستور زيانى ديده شود اگر بيمارى مايل بغذاى زيان‌آورى باشد و غذا يا داروى مفيد را نخورد نبايد او را به كلى از آن چيز زيان‌آور بازداشت . بهترين رفتار در درمان ، آرامش دادن به مريض و اميدوار كردن او به بهبودى و حتى گفتن اينكه بيماريش چندان خطرناك نيست مىباشد . اين‌گونه رفتار اثر بزرگى در نيرو - بخشيدن بقلب بيمار و برانگيختن حرارت غريزى او كه بزرگترين سبب دفع بيمارى است دارد . برعكس اگر پزشك بيمار را بترساند و به او بگويد كه بيماريش درمان‌ناپذير است چه‌بسا كه پيش از آنكه اجل برسد به هلاكت او بيانجامد در حقايق الطب از تأثير نفس ( روح ) بيمار ، در او سخن بسيار گفته‌ايم . بهر حال آرامش دادن بيمار داروئى است كه هيچ‌چيز از داروهاى نيروبخش و ضد سمها و امثال آنها با آن برابرى نمىكند و از اين درمان غافل مشو و در مقدمه كليات زيادى را توضيح داده‌ايم كه بايد به آن مراجعه كنى و اينك ابواب را ذكر مىكنيم .