الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
160
دقائق العلاج ( فارسي )
بوزيدان ( ثعلب ) براى صفراء و بلغم به ورق ( براكس - تنكاربوره ) بخصوص با بنفشه و صمغ براى صفراء و بلغم تانبول ( شاهحسينى ) براى بلغم تربد ( ظاهرا منظور كالومل است كه مسهلى قوى و سم است ) براى بلغم رقيق تربد مع الزنجبيل ( تربد همراه با زنجبيل ) براى بلغم غليظ و لزج در عمق بدن ترنجبين ( مانگياه - ترنجبين - خارشتر ) براى صفراء و در تبهاى حاد بايد از آن پرهيز كرد . و در آبله و حصبه و خون دماغ نيز بايد پرهيز كرد مگر همراه با تمر هندى . التمر الهندى ( تمر هندى ) براى صفراء و اخلاط محترقه توبال ( ريزههاى مس سوخته كه زير چكش جدا مىشود و بايد شسته شود بخصوص با سقز ، صمغ يا آرد براى بلغم و زرداب و استسقاء تين يابس ( انجير خشك ) با مغز بنه و بوره ارمنى براى بلغم غليظ ثومون ( تخم گياهى بنام زرداب ) براى بلغم غليظ جاوشير ( گاوشير - سكبينه ) براى جذب بلغم از مفاصل جلابا ( جلب 5 / 2 گرم آن را با 5 / 12 گرم گلشكر مىنوشند و پس از آن بايد آب باديان يا انيسون بنوشند و يا بايد با طرطر خورده شود . براى همه اخلاط حاشا ( پونه كوهى ) براى بلغم - و گلش براى سوداء حب البان ( پسته غاليه ) و حب النيل ( دانه درخت پسته وحشى - قرطم هندى ) براى بلغم حب النيل ( بخصوص با تربد يا سقمونيا ) براى صفراى غليظ حب النيل ( همراه با هليله ) براى سودا