رضا مختاري / محسن صادقي

مقدمه 50

رؤيت هلال ( فارسي )

شيخ مفيد نيز در آغاز ، در زمرهء أصحاب عدد بوده ، ودر تأييد آن به سال 363 رساله‌اى نوشته است به نام لمح البرهان في عدم نقصان شهر رمضان ، يا لمح البرهان في كمال شهر رمضان « 1 » . ابن طاوس در اقبال ، قسمتى از اين رساله را نقل كرده است . همچنين در فلاح السائل از آن ياد كرده ونوشته است : أقول : وسمعت من يذكر طعنا على محمّد بن سنان ، لعلّه لم يقف على تزكيته والثناء عليه ، وكذلك يحتمل أكثر الطعون . فقال شيخنا المعظّم المأمون المفيد محمّد بن محمّد بن النعمان في كتاب [ لمح البرهان في ] كمال شهر رمضان لمّا ذكر محمّد بن سنان ما هذا لفظه : « على أنّ المشهور عن السادة عليهم السلام من الوصف لهذا الرجل خلاف ما به شيخنا أتاه ووصفه . . . » « 2 » . گفتنى است كه متن كامل لمح البرهان امروزه در دست نيست . شيخ مفيد سپس از اين قول عدول كرده ودر تأييد قول دوم كتابي نوشته است به نام مصباح النور في علامات أوائل الشهور . اين رساله نيز مفقود شده ودر دست نيست « 3 » . وى در رسالهء أجوبة مسائل أهل الموصل في العدد والرؤية معروف به رسالهء عدديه كه اولين رساله از رساله‌هاى بخش دوم رؤيت هلال ، ودر همين جلد مندرج است ، سه بار به آن ارجاع داده واز آن ياد كرده است . همچنين در كتاب تصحيح الاعتقاد با تعبير مصابيح النور از آن نام برده است « 4 » . شيخ مفيد جمعا چهار رساله در موضوع عدد ورؤيت تأليف كرده كه در مقدمهء رسالهء عدديه دربارهء آنها توضيح داده‌ام . ابن طاوس ( م 664 ) در اقبال مىگويد : امروزه ديگر كسى از عالمان شيعه قائل به عدد نيست . ولى پيش از آن عده‌اى بدان قائل بوده‌اند ، وى به نقل از شيخ مفيد اين عالمان را از اين عدّه مىشمارد : أبو القاسم جعفر بن محمّد بن قولويه ، سيد أبو محمّد حسنى ، أبو محمّد هارون بن موسى ، شيخ صدوق وبرادرش أبو عبد الله حسين بن علي بن بابويه .

--> ( 1 ) . ر ك : الذريعة ، ج 18 ، ص 340 . ( 2 ) . فلاح السائل ، ص 50 . ( 3 ) . ر ك : الذريعة ، ج 21 ، ص 92 . ( 4 ) . تصحيح الاعتقاد ، ( ضمن مصنّفات الشيخ المفيد ، ج 5 ) ، ص 147 ، فصل في الأحاديث المختلفة .