پس از اين ماجرا ، هنگامى كه رسول خدا ( ص ) حركت كرد و به عقبه رسيد ، ظرفى را به طرف او غلطاندند و سعى كردند شتر او را رم دهند و او را بكشند امّا خدا او را از شرّ آنان در امان نگاه داشت . سپس پيامبر اكرم ( ص ) بار ديگر نيز خواست با نوشتن نامه اى آنان را از گمراهى حفظ كند امّا به ايشان نسبت هذيان دادند . پيامبر خواست آنان را همراه سپاه اسامه روانه كند ولى سرپيچى كردند . امّا علَّت اينكه آيهء مزبور در ميان آيات مربوط به يهود و نصارا قرار گرفته است براى اشاره به اين مطلب است كه منافقان نيز همچون يهود و نصارا هستند و از نظر گمراهى و كفر مانند آنان مىباشند . به همين جهت در روايات حوض ، محكوم به ارتداد شده‌اند . اگر مقصود حفظ كردن از گزند يهود و نصارا مىبود بهتر بود كه آشكارا از آنان نام برد ، نه آنكه تعبير به مردم نمايد . از اين توضيحات كه بگذريم لازم است در مورد سند و دلالت حديث غدير به طور اجمال مطالبى را بيان كنيم . مطلب اوّل : در مورد صحّت اين حديث است . همانطور كه روشن خواهد شد هيچ كس به استثناى برخى از ناصبيان در درستى اين حديث ترديد نكرده است ، ابن حجر در ، شبههء يازدهم فصل پنجم از باب اوّل كتاب الصواعق المحرقه مىگويد : اين حديث ، بدون شك حديث صحيحى است و گروهى مانند ترمذى ، نسائى و احمد ، آن را با ذكر اسانيد آورده‌اند و طرق آن بسيار زياد است . شانزده تن از صحابه ، آن را نقل كرده‌اند . در روايتى از احمد آمده است كه سى تن از صحابه اين حديث را از پيامبر ( ص ) شنيدند و در دوران خلافت على ( ع ) هنگامى كه بر سر مسئلهء خلافت نزاع در گرفت به نفع او گواهى دادند . از همين جا روشن مىشود كه اين حديث دلالت بر خلافت دارد . سپس ابن حجر در الصواعق المحرقه مىافزايد : بسيارى از اسانيد اين حديث ، صحيح و حسن است و نمىتوان به نظر كسانى كه در صحت آن ترديد كرده‌اند و يا كسانى كه معتقدند على ( ع ) در آن هنگام در يمن بود ، اعتنا كرد ؛ چرا كه ثابت شده است كه على ( ع ) از يمن بازگشته بود و همراه