الشيخ محمد حسن المظفر ( مترجم : سپهري )

63

دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي )

قول عمر و ابو بكر چنين نقل مىكند : « در حالى روز را به شب بردى كه مولاى تمام زنان و مردان مؤمن شدى . » ترمذى نيز حديثى را در فضايل امير المؤمنين آورده است كه بوضوح بر مطلب فوق دلالت دارد . در حديث مذكور مىخوانيم كه : على ( ع ) ، كنيزكى از اسراى جنگى را براى خود برگزيد . چهار تن عليه او هم پيمان شدند و از او به پيامبر ، شكايت كردند . پيامبر خشمگين شد و فرمود : از على چه مىخواهيد ؟ از على چه مىخواهيد ؟ على از من است و من از او هستم . او پس از من ، ولى تمام مؤمنان است . اين روايت دلالت بر اين نكته دارد كه اقدام على ( ع ) در آن وقت معتبر بوده است و به جهت برخوردارى از مقام ولايت ، حق داشته است مانند پيامبر ، از ميان غنايم انتخاب كند ؛ زيرا على ( ع ) از پيامبر است ؛ يعنى مانند خود اوست . لذا كارى كه انجام مىدهد مانند كارى است كه پيامبر انجام داده است . بنابراين نتيجه مىگيريم كه مراد از بعديّت در روايات فوق ، بعديّت زمانى نيست بلكه بعديّت به لحاظ رتبه و مقام است . بدين سبب در برخى از روايات ، كلمهء « بعد » به كار نرفته است . مثلا در مستدرك ( 1 ) حاكم در بخش فضايل امير المؤمنين ( ع ) چنين است . بعلاوه در احاديث بسيارى آمده است كه پيامبر فرمود : « هر كس من ولى او هستم على هم ولى اوست . » ( 2 ) سوّم اينكه : در آيهء مورد بحث ، لفظ « الذين آمنوا » به شكل جمع استعمال شده است و برگرداندن آن به معناى مفرد بدون دليل ممكن نيست . و اينكه مفسرين گفته‌اند ، آيهء مذكور در شأن على ( ع ) نازل شده است مقتضى اختصاص نمىباشد . ادعاى انحصار اين اوصاف در على ، بر اين پايه استوار است كه « و هم راكعون » حال براى ضمير « يؤتون » باشد ، و چنين چيزى لازم نيست ؛ زيرا ممكن است كه عطف شده باشد . به اين معنى كه ايشان در نماز ، به ركوع مىروند - نمازشان مانند يهوديان ، بىركوع نيست - يا اينكه در برابر خدا خاضع و فروتنند . در پاسخ بايد گفت كه كلمهء « و هم راكعون » به دو دليل ، حال است :

--> ( 1 ) . ج 3 ، ص 110 . ( 2 ) . مسند احمد ، ج 5 ، ص 350 و 358 .