الشيخ محمد حسن المظفر ( مترجم : سپهري )

8

دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي )

مراد از عصمت ، ملكه اى است كه موجب ترك مخالفت با تكاليف واجب مىگردد ، عمدا باشد يا سهوا . البته اين در حالى است كه قدرت بر مخالفت وجود داشته باشد . عصمت به چند دليل براى امام واجب است : 1 . همان كه مصنّف بدان اشاره داشت . و آن اينكه امام ، چون حافظ شرع است بايد معصوم باشد . مطابق اين دليل ، يكى از مهمترين فوايد امامت ، حفظ ديانت است . امام مانند پيامبر حافظ شرع است . لذا بايد معصوم باشد ؛ زيرا مراد از حفظ ، نگهدارى علمى و عملى است . و بديهى است كه حفظ شريعت در عمل و علم تنها با داشتن عصمت ، امكان پذير است . زيرا غير معصوم دست كم دچار خطا مىشود . و اگر به حفظ بخشى از شريعت بسنده كنيم ، در اين صورت بخش ديگر را بايد از نظر شارع بىاعتبار شمرد . و حال آنكه ضرورت ، به خلاف آن حكم دارد . زيرا پيامبر ( ص ) آمده است تا تمام احكام را تعليم دهد و مردم با گذشت زمان بدانها عمل نمايند . خصم در پاسخ اين مطلب ، اظهار نظر نكرده است . 2 . آن است كه علَّامه مىگويد : « نياز به امام ، براى ستاندن داد مظلوم از ظالم و . . . » توضيح اين دليل چنين است كه نياز به امام براى دست يافتن به آن فوايد ، مستلزم عصمت امام است . زيرا در غير اين صورت امام ، به امام ديگرى نيازمند است و همين طور تسلسل پيش مىآيد . زيرا فرد غير معصوم يا فاسق است يا عادل . بديهى است كه چنين فوايدى از يك فرد فاسق حتى براى خودش نيز حاصل نمىشود ، لذا محتاج به ديگرى است . فرد عادل نيز به همين ترتيب است . زيرا فرد عادل نيز گاهى مرتكب گناهان صغيره مىشود ؛ چرا كه ارتكاب گناهان صغيره منافى با عدالت نيست . و چه بسا مرتكب گناهان كبيره نيز بشود . اگر فرد عادل گاهى هم دچار فسق شود نيازمند به امامى است كه او را از گناهان كوچك و بزرگ احتمالى بازدارد يا او را از ارتكاب آنها بر حذر دارد . كما اينكه چنين فردى از اشتباه نيز در امان نمىباشد و نيازمند به امامى ديگر است كه او را از اشتباهى كه در آن معذور است بر كنار دارد . زيرا معذور بودن فرد عادل موجب نمىگردد كه از آن فوايد مهم صرف نظر گردد ، و گرنه اصولا نيازى به وجود امام مطرح نمىشد . اگر گفته شود : « گناهان صغيره در صورت كناره جويى از گناهان كبيره مورد چشم پوشى واقع مىشود لازم نيست از وقوع آنها جلوگيرى شود . و گناه كبيره نيز عمدا از عادل صادر نمىشود تا جلوگيرى از آن واجب باشد . بر فرض كه عمدا