آقا محمد علي كرمانشاهي

85

مقامع الفضل

وعمر شريف حضرت امام زين العابدين عليه السّلام در آن وقت زيادة بر بيست وچهار بوده « 1 » ، بلكه زيادة بر بيست وهفت سال داشته « 2 » ، چنانكه از تاريخ ولادت آن حضرت معلوم مىشود . ودر صحيحهء زراره مذكور است كه : حضرت امام محمد باقر عليه السّلام حضرت امام حسين عليه السّلام را ادراك نموده واز أو روايت كرده « 3 » ، بلكه از تواريخ وبعضي أحاديث ظاهر مىشود كه آن حضرت در كربلا حاضر بود وچهار سال داشته « 4 » .

--> - « الحدائق الورديه » نقل مىكند : « ولد على الأكبر . . . سنة ثلاث وثلاثين من الهجرة قبل مقتل عثمان بسنتين » ، اگر اين تاريخ را بپذيريم على أكبر در هنگام شهادت 27 سأله بوده است . ( 1 ) بحار الأنوار : 46 / 14 حديث 30 ، عوالم العلوم : 18 / 13 حديث 4 . ( 2 ) مختصر تاريخ دمشق : 17 / 230 . لازم به تذكر است كه : ولادت آن حضرت را در كتب شيعه أكثر قريب به اتّفاق در سال 38 وبعضي سال 36 يا 37 نقل كرده‌اند . مراجعه شود به « كشف الغمة : 2 / 73 » و « مناقب ابن شهرآشوب : 4 / 175 » و « روضة الواعظين : 201 » و « بحار الأنوار : 46 / 7 - 15 . ودر كتب أهل سنت نيز اين قول نادر است ، وحتّى نويسندهء تاريخ مختصر دمشق تصريح كرده‌اند كه سن آن حضرت هنگام شهادت امام حسين عليه السّلام 23 سال بوده است وبعضي 25 سال هم گفته‌اند ( تاريخ مختصر دمشق : 17 / 231 ) . با توجه به اينكه : سن آن حضرت را در هنگام شهادت 57 سال ذكر كرده‌اند ، وسال شهادت آن حضرت را سال 92 ، يا 93 ، يا 94 ، يا 95 ، يا 99 ويا 100 نوشته‌اند ، چنانچه شهادت آن حضرت در سال 92 هجرى - حد أقل - واقع شده باشد سال تولد آن حضرت 35 هجرى خواهد بود نه 33 هجرى . وچنانچه بپذيريم كه سال تولد آن حضرت 33 هجرى باشد باز بنظر « ابن منظور » - نويسندهء تاريخ مختصر دمشق وابن عساكر - ؛ على أكبر عليه السّلام بزرگتر خواهد بود ، وآنها نيز تصريح كرده‌اند : وهو على الأصغر ، وعلى الأكبر فإنّه قتل مع أبيه حسين بن علي بن أبي طالب عليه السّلام بالطف ، « تاريخ مختصر دمشق : 17 / 230 » . بنابراين قول ؛ اگر على أكبر را حدّ أقل چند روز بزرگتر بدانيم سن على أكبر از 27 سال كمتر نخواهد بود . ( 3 ) من لا يحضره الفقيه : 2 / 158 حديث 681 ، بحار الأنوار : 46 / 220 حديث 26 . ( 4 ) من لا يحضره الفقيه : 2 / 158 حديث 682 ، عوالم العلوم : 19 / 18 و 19 .