است ، با آنكه كلمهء « الحمد » ؛ يا چهار حرف است ، يا پنج حرف ، على الاختلاف ، وبيان احتمالات آن است كه : لام تعريف در آن يا از براي جنس است ، يا استغراق ، يا عهد ذهني ، يا عهد خارجي ، يا قدر مشترك ميان هر دو دو ، يا هر سه سه ، يا ميان هر چهار ، واين چهارده احتمال است « 1 » . و « حمد » يا مصدر معلوم است ، يا مصدر مجهول به معنى ستايش كردن ، يا شدن ، يا حاصل أحد مصدرين است ، يعنى ستايش كه از ستايش كردن يا شدن به هم رسيده باشد مانند وجود به معنى هستى كه از بودن ويافت شدن به هم مىرسد ، يا به معنى فاعل است يا به معنى مفعول ، يعنى : حامد ومحمود ، يا به معنى قدر مشترك است ميان هر دو دو ، يا هر سه سه ، يا هر چهار چهار ، يا هر پنج پنج ، يا شش ، واين چهل احتمال است « 2 » ، وبه ضرب اوّل در اين ؛ پانصد

--> ( 1 ) لازم به يادآورى است كه : طبق قاعده پانزده احتمال است كه تصوير پانزده صورت به اين شرح است : 1 - « لام » از براي جنس باشد . 2 - از براي استغراق . 3 - از براي عهد ذهني . 4 - از براي عهد خارجي . 5 - قدر مشترك ميان جنس واستغراق . 6 - قدر مشترك ميان جنس وعهد ذهني . 7 - قدر مشترك ميان جنس وعهد خارجي . 8 - قدر مشترك ميان استغراق وعهد ذهني . 9 - قدر مشترك ميان استغراق وعهد خارجي . 10 - قدر مشترك ميان عهد ذهني وعهد خارجي . 11 - قدر مشترك ميان جنس ، استغراق وعهد ذهني . 12 - قدر مشترك ميان جنس ، استغراق وعهد خارجي . 13 - قدر مشترك ميان جنس ، عهد ذهني وعهد خارجي . 14 - قدر مشترك ميان استغراق ، عهد ذهني وعهد خارجي . 15 - قدر مشترك ميان جنس ، استغراق ، عهد ذهني وعهد خارجي . ( 2 ) لازم به توضيح است كه : طبق محاسبه ؛ شصت وسه احتمال متصوّر است كه به شرح زير است : « حمد » يا مصدر معلوم است ، يا مصدر مجهول ، يا حاصل مصدر معلوم است ، يا حاصل مصدر مجهول ، يا به معنى فاعل ، يا به معنى مفعول ، اينها شش احتمال است . واگر قدر مشترك بين دو تا از اين معاني باشد ؛ پانزده احتمال متصوّر است كه مىشود 21 صورت . واگر قدر مشترك بين سه معاني باشد ؛ بيست احتمال متصوّر است كه جمعا 41 صورت مىگردد . واگر قدر مشترك ميان چهار معنى باشد ؛ پانزده احتمال متصوّر است كه جمعا 56 صورت مىشود . واگر قدر مشترك ميان پنج معنى باشد ؛ شش احتمال متصوّر است كه 62 صورت مىشود . ويك صورت قدر مشترك ميان هر شش معنى است كه مجموعا 63 صورت محتمل است .