وهمگى فقهاء وأهل لغت تفسير غنا را به تحرير صوت مطرب يا محزّن « 1 » ، يا مؤدّى اين معنى نموده‌اند « 2 » ، واحدى از اعلام ايمان واسلام تعريف غنا را به مصوّت به ، وبه متعلّق غنا ننموده ، وغير صوت را در غنا اعتبار نفرموده ودر تعلّق صوت مطرب ومحزّن به « بسم اللّه » ، يا « باز اين چه شورش است » ويا « يارم يارم » به حسب لغت وعرف احدى از شيعه وسنّى فرق ننموده‌اند ونمىتواند نمود ، واز اين جهت كسى كه قائل به حلّيت غنا از براي حدي ، يا قرآن ، يا مرثيه مىشود به عنوان استثناء مىگويد ، وهيچ كس از اعلام نگفته ونمىگويد كه اينها أصلا داخل غنا نبوده‌اند وتعريف بر اينها صدق ننموده ، وتوهّم بعضي در اين مقام نظر به عدم تعميم الف ولام وتخصيص أدلّة تحريم به صورتي كه مصاحب آلات لهو باشد « 3 » ، يا آنكه در اين صورت اين شخص في الحقيقة منكر تحريم غنا شده وقريب به خروج از مذهب ودين گشته ، زيرا كه حرمت چيزى سبب حرمت مصاحبش نمىشود ، وخواندن قرآن را با آلات لهو تا حال ظاهرا كسى نديده ونشنيده است ، وحمل اخبار بر فرض نادر خارج است از حيّز اعتبار . وهمچنين استدلال بعضي به ظواهر اخبار تحسين وتحزين وجواز نوحه وحواله به طريق غير مستبين مانند : توهّم اوّل شبيه است به استدلال كسى كه گويد : زنا در شب اوّل ماه مبارك رمضان سنّت است ، به دليل قول حقّ تعالى :

--> ( 1 ) در معنى « طرب » آمده است : « خفة تصيب الانسان شدة حزن أو سرور » ( صحاح اللغة : 1 / 171 ) با اين تعريف « محزّن » نيز جزء غناء محسوب مىگردد . براي توضيح بيشتر مراجعه شود به « مكاسب شيخ انصارى : 37 » . ( 2 ) أقرب الموارد : 2 / 890 ، قاموس المحيط : 4 / 374 ، تاج العروس : 10 / 272 ، لسان العرب : 15 / 136 . ( 3 ) كفاية الأحكام : 86 . توضيح : در اين كتاب آمده است كه : غنا در صورتي حرام است كه عنوان « لهو » بر آن صادق باشد ، ومصاحبت با آلات لهو شرط نشده است .