وروى الصدوق في « الفقيه » قال : جاء رجل إلى أمير المؤمنين عليه السّلام فقال : يا أمير المؤمنين ! أصبت مالا أغمضت فيه ، أفلي توبة ؟ قال : « ائتني بخمسه » فأتاه بخمسه فقال : « هو لك ، إنّ الرجل إذا تاب تاب ماله معه » « 1 » . وظاهر است كه صاحب مدارك ومن تبعه به عبارات مذكوره تصريح به خلاف نفرموده‌اند ، بلكه در أصل مسألة اشكال نموده‌اند واين غير ما نحن فيه است ، با آنكه اشكالشان ظاهرا صورتي ندارد ، زيرا كه بر تقدير تسليم ضعف سند همه منجبر به عمل أكثر خواهند بود ، فتأمّل . ومرحوم جدّ أمجد مجلسي قدس سرّه در « حديقة المتّقين » سه قول نقل فرموده بدون ذكر قائل ، أول : قول به تعميم كه خود اختيار فرموده ، دويم : قول به اختصاص به سادات است خروجا عن الخلاف ، واز اين كلام ظاهر مىشود كه در آن وقت واقف بر قول سيّم نبوده ، يا آنكه در نظرش بسيار ضعيف نموده ، وإلّا احتياط به تعدّد وتكرار مىفرمود « 2 » ، فليفهم . ومحتمل بلكه مظنون آن است كه : نقل قول ثالث وترجيح تعميم هر دو ؛ نظر به وجوه واحتمالات ناشئه از لفظ تصدّق بوده نه آنكه بر قول صريح مطلع شده باشند ، واللّه يعلم . خلاصه ؛ وجوه واحتمالات مقاوم قول صريح وظاهر نمىشوند ، واشعارات ؛ منافى ومكافي ظواهر نمىگردند ، وظاهر آن است كه : لفظ « خمس » مانند زكات وصلات وصوم وحجّ ووضوء وغسل وتيمّم وأمثال اينها از أمور عامّة البلوى حقيقة عرفيّة شرعيّة در معاني مستحدثه خود گرديده‌اند واز اين جهت همگى اطلاقات لفظ . خمس را در مواضعى كه مستند صحيح دارند مانند كنز وغوص ، حمل بر معنى حقيقي فرموده‌اند ، بلكه در ما نحن فيه

--> ( 1 ) من لا يحضره الفقيه : 2 / 22 الحديث 83 ، وسائل الشيعة : 9 / 506 الحديث 12593 . ( 2 ) در مظانّش نيافتيم .