جواب : أو را عمدا بر سبيل قصاص كشته « 1 » . سؤال غقنه [ 1155 ] : جمعى از عدول نزد حاكم شرع شهادت دادند به رؤيت هلال عيد ماه رمضان وبه شهادت ايشان ثابت شد وحاكم ومردم عيد كردند ، وبر خود شهود روزهء آن روز واجب بود ، واگر مىخوردند قضا وكفّاره بر ايشان واجب مىگشت وحاكم شرع ايشان را تعزير مىنمود ؟ جواب : اين ؛ نظر به خلاف در رؤيت هلال قبل از زوال است كه بعضي آن روز را از ماه آينده مىدانند « 2 » وبعضي از ماه گذشته « 3 » وبعضي فرق ميان شوّال ورمضان مىكنند ودر اوّل شريك ثاني ، ودر ثاني شريك اوّلند « 4 » وحاكم از اوّل وشهود از ثانيند . سؤال غقنو [ 1156 ] : لقد رأيت عجيبا في محلّتكم * شيخا وجارية في بطن عصفور « 5 » جواب : « وجا » - مهموزا - بمعنى قطع « 6 » ، ورية مفعوله . سؤال غقنز [ 1157 ] : در اين ولايت خوك ضرر بسيار [ به هم ] مىرساند ، هرگاه كسى به قدر مسافت براي شكار أو رود ، قصر مىتواند كرد يا نه ؟ وديگر : در اين وقت دو نفر به شكار خوك رفتند وتفنگ به دست گرفته ،

--> ( 1 ) لازم به يادآورى است كه : قاتل وقصاص‌كننده ؛ وارث اين شخص مىباشد ، واين مسأله بر فروض متعددى قابل تصور است كه به يك صورت آن اشاره مىشود : مثلا : پسرى بنام عمرو پدر خود را عمدا كشته باشد وداراى زن وفرزند نباشد ، برادر عمرو بنام زيد ؛ عمرو را عمدا به عنوان قصاص از پدر ؛ كشته باشد ، در اين صورت زيد كه قاتل عمرو هست از عمرو مقتول ارث مىبرد . ( 2 ) خلاف : 2 / 171 مسأله 10 ، مختلف الشيعة : 3 / 493 . ( 3 ) جوامع الفقهية : 242 ( ناصريّات ) مختلف الشيعة : 3 / 493 . ( 4 ) مختلف الشيعة : 3 / 494 . ( 5 ) مراجعه شود به : مشكلات العلوم : 299 . ( 6 ) لسان العرب : 1 / 190 و 191 .