سؤال غعو [ 1076 ] : كتاب « حديقة الشيعة » - كه مشهور است ومعروف - كه از مرحوم آخوند ملّا أحمد اردبيلى مشهور است ، در اين وقت از بعضي مىشنويم كه از آن مرحوم نيست حقيقتش چيست ؟ جواب : از آن مرحوم است بلا شبهه ، چنانكه كتاب « تهذيب » حديث و « استبصار » از شيخ طوسي است ، واز جملهء فضلاء ثقات كه تصريح به اين نموده‌اند « 1 » ؛ يكى فاضل متبحّر مرحوم آخوند ملّا محمّد طاهر قمى است صاحب تصانيف بسيار در كتاب « ملاذ الأخيار » « 2 » وغيره ، وأو معاصر آخوند اردبيلى است . وديگر فاضل محدّث ثقة شيخ حرّ عاملي مشهور است - صاحب تأليف بيشمار - كه در كتاب « أمل الآمل » كه در علم رجال تأليف فرموده به آن تصريح نموده « 3 » وعصرش مقارب عصر اردبيلي بوده ، زيرا كه وفات آخوند اردبيلى در سنهء نهصد ونود وسه بوده « 4 » وولادت شيخ حرّ در سنهء هزار وسى [ وسه ] است « 5 » . وبا وجود شهرت وشهادت اين دو فاضل ثقة كه معاصر ومقارب عصر مصنّف بوده‌اند انكار شخصي كه بعد از صد سال به هم رسيده باشد يا از جهل است ، يا از تجاهل ، وانكارش از قبيل انكار ميرزا مخدوم سنّى است كه در كتاب « نواقض الروافض » در مقام طعن در كتب اربعهء شيعه ؛ كتاب « استبصار » را به ابن مطهّر حلّى - يعنى : علّامه - نسبت داده « 6 » . واحتمال ديگر مىرود كه : اين شخص منكر ؛ از صوفيه يا متصوفه باشد ،

--> ( 1 ) ه‍ : كرده‌اند . ( 2 ) ظاهرا نام كتاب تحفة الأخيار مىباشد . ( 3 ) أمل الآمل : 2 / 23 . ( 4 ) جامع الرواة : 1 / 61 . ( 5 ) رياض العلماء : 5 / 63 . ( 6 ) اين كتاب را نيافتيم .