انگشت ومانند آن جايز است يا نه ؟ جواب : بلى ، وآنچه وارد شده كه بر غير خدا اعتماد نبايد كرد « 1 » ؛ در باب مقرّبان است . سؤال ضكد [ 824 ] : فَإِنَّهُ كانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُوراً « 2 » چه معنى دارد ؟ جواب : كلمهء « كانَ » در آية منسلخ است از معنى زمان ، وموافق بعضي از روايات مراد به « اوّابين » بسيار رجوع‌كنندگانند به درگاه حق تعالى به توبه « 3 » ، ودر بعضي روايات وارد است كه : مراد به آن شيعيانند كه رجوع به ائمّهء خود مىنمايند در احكام دين « 4 » ، ومنافاتى در ميان هر دو نيست . وقرآن مجيد را بطون بسيار است وحاصلش اين است كه : جناب مقدس الهى شيعيان بسيار توبه‌كنندگان را آمرزنده است . ودر بعضي از روايات وارد است كه نماز نافلهء ظهر نماز « اوّابين » است « 5 » ، يعنى : اين يكى از علامات ايشان است . سؤال ضكه [ 825 ] : اگر كسى گويد كه : هر كه غيبت من كند يا شنود أو را حلال دارم ، چنانكه از بعضي از مشايخ نقل كرده‌اند كه هر صبح چنين دعائي مىكرد ، آيا غيبت كردن ، يا شنيدن غيبت چنين كسى حلال مىشود ؟ جواب : حلال نمىشود وشايد بدتر باشد . سؤال ضكو [ 826 ] : هرگاه شخصي را دشنام دهد ، يا به نوع ديگر آزار كند وظالم بدش نمىآيد از اينكه كسى آن را نقل كند ، لكن مظلوم راضى نيست كه كسى بر آن مطّلع شود ، در اين صورت نقل آن حرام است يا نه ؟

--> ( 1 ) كافى : 2 / 63 - 67 حديث 1 - 8 ، بحار الأنوار : 68 / 144 ، وسائل الشيعة : 15 / 211 باب 10 . ( 2 ) اسراء ( 17 ) : 25 . ( 3 ) مجمع البيان : 4 / 38 ( جزء 15 ) . ( 4 ) تفسير عياشى : 2 / 309 حديث 41 ، تفسير برهان : 2 / 414 حديث 4 . ( 5 ) فلاح السائل : 124 ، وسائل الشيعة : 4 / 61 حديث 4507 .