جواب : بلى ، چون متضمّن هتك عرض « 1 » مظلوم است . سؤال ضكز [ 827 ] : آيا به مجرّد شروع در غيبت واجب مىشود كه أو را منع كنند ، يا بعد از اتمام ؟ جواب : اگر در شروع معلوم شود كه غيبت است در اوّل بايد منع كرد . سؤال ضكح [ 828 ] : غيبت فاسقان در امرى كه سامعان يا بعضي از ايشان از آن خبر دارند جايز است يا نه ؟ جواب : هرگاه فاسق متظاهر است به فسق واخفا نمىكند ، دور نيست كه غيبت أو در همان فسق جايز باشد ، واگر اخفا كند جايز نيست وأحوط ترك است مگر آنكه نهى از منكر بدون آن نشود . سؤال ضكط [ 829 ] : « لا غيبة لفاسق » « 2 » چه معنى دارد ؟ جواب : ظاهرا مراد آن است كه : در آن فسقى كه اظهار آن مىكند غيبت أو حرمت ندارد . واحتمال دارد كه مراد اين باشد كه بعد از اظهار بعضي از فسقها غيبتش در بعضي مخفى نيز حلال مىشود . ونيز احتمال مىرود كه : مراد دفع توهّم حليّت باشد يعنى : حلال نيست غيبت فاسق هر چند اظهار فسق كند ، واظهار معروفيت به فسق سبب حليّت اين فسق نمىشود ، چنانكه زنا حلال نمىشود به شوهردارى - مثلا - كه راضى به زنا شود وعلانيه زنا كند ، وأشهر أظهر در معنى حديث همان اوّل است . سؤال ضل [ 830 ] : هرگاه گوينده ادّعاى تظاهر كند وبر شنونده معلوم نباشد چه كند ؟ جواب : بايد گوش ندهد ، يا برخيزد هرگاه منع نتواند كرد .

--> ( 1 ) ج : حرمت . ( 2 ) عوالي اللئالي : 1 / 438 حديث 153 ، القواعد والفوائد : 2 / 148 ، كنز العمال : 3 / 595 حديث 8071 ، بحار الأنوار : 72 / 161 ، مستدرك الوسائل : 9 / 129 حديث 10453 .