آقا محمد علي كرمانشاهي
221
مقامع الفضل
كند ، لكن اظهر اعتبار استيطان شش ماه در هر سال است . سؤال ذلد [ 734 ] : اگر در سفر به جائى رسد كه بايد نماز را در آن تمام كند لكن داخل آن نشود بلكه از كنار آن « 1 » گذرد ، در باب قصر چه كند ؟ جواب : مشهور آن است كه : اگر از حدّ ترخّص آن محل گذرد سفرش قطع مىشود ، ومسأله محلّ اشكال است ، وعمل به احتياط بايد كرد . سؤال ذله [ 735 ] : استخراج عدد مضمر به چه نحو مىشود ؟ جواب : به چند طريق مىشود ، يكى آن است كه : چون عددي صحيح بىكسر در دل گرفت تو نيز به دست راست يكى بگير وبگو تا آن عدد را كه در دل گرفته است تنصيف كند وتو آنچه دارى تضعيف كن وهمچنين تا تمام شود ، ودر هر مرتبه كه تنصيف مىكند از أو سؤال كن كه كسرى هست يا نه ؟ اگر نباشد بگو تنصيف كند واگر باشد بگو كسر را بيندازد ، ودر هر مرتبه كه كسرى بيندازد تو نصف آنچه بعد از تضعيف حاصل شده بدست چپ بگير به اين طريق عمل كن تا وقتي كه چون كسرى را بيندازد هيچ با أو نماند ، پس آنچه در دست چپ تو باشد جواب است . مثلا : آن شخص عدد ده را در دل گرفت وتو يكى در دست راست گرفتى ، پس أو ده را پنج كرده ، وتو يك را دو گرفتى « 2 » ، پس أو پنج را دو ونيم كرد ، وتو دو را چهار كردى وأو نيم را انداخت وتو به عوض نيم نصف چهار را كه دو است در دست چپ گرفتى پس أو دو را يك كرد وتو چهار را هشت كردى ، پس أو يك را نيم كرد وتو هشت را شانزده كردى ، پس أو نيم را انداخت وتو هشت را در دست چپ گرفتى ، پس با أو چيزى نماند وبا تو در دست چپ ده ماند .
--> ( 1 ) در نسخه ه به جاى « كنار آن » ( كنارش ) آمده است . ( 2 ) ج ، ه : كردى .