آقا محمد علي كرمانشاهي

133

مقامع الفضل

از خزاعة أمير مكّه بود پسرى داشت « حليل » نام ، چون خزاعي فوت شد وامارت به حليل رسيد ، بعد از آن حليل دختر خود « حبىّ » نام را قائم مقام خود نموده متوفّى شد ، پس حبىّ از توليت كعبه عذر خواسته كليد را به شخصي « شيبة » نام داد « 1 » ، وشيبة شارب الخمر بود وكليد را به يك كوزه شراب فروخت و « قصىّ » آن را خريد وقوّت تمام به هم رسانيد تا آنكه والى مكّه گرديد ، وتمام قوم خود را جمع نمود وبه اين سبب ملقّب به « مجمّع » شد ، پس دار الندوة ساخت ، يعنى : مكاني نزديك كعبه بنا نهاد كه همهء أهل مكّه از براي مهمّات خود از مشورت وعقد ونكاح وغير ذلك در آنجا جمع شوند ، وچون كعبه در آن وقت نيز منهدم بود آن را بنا كرده وأطراف كعبه را بر قريش قسمت نمود كه بر دور آن خانه‌ها ساختند وهمين به قدر مطاف ، از براي كعبه گذاردند ، وچنان بود تا در زمان اسلام تغيير يافت « 2 » . و « قصىّ » اوّل كسى بود از أولاد « كنانه » كه پادشاه مكّه گشت ، ومع ذلك صاحب چند فضيلت « 3 » شد ، يكى « حجابت » كعبه ، يعنى : كليددارى كعبه ، ديگر « رفادت » يعنى : ضيافت حجّاج ، ديگر « سقايت » يعنى : آب زمزم را به حاجيان دادن ، ديگر « لواء » كعبه يعنى : علم كعبه را برداشتن ، وقبل از أو هر يك از اين فضائل مخصوص به ديگرى بود ومجتمع در يك كس نبود ، پس قصىّ آن فضائل را بر أولاد خود قسمت نمود ، به عبد الدار كه ولد أكبر بود كليد وسقايت ولواء را عنايت فرمود ، ورفادت ودار الندوة [ را ] به عبد مناف داد ، ومتوفّى شد ، واولادش به موجب آن قسمت عمل نمودند تا وفات يافتند « 4 » .

--> ( 1 ) نام اين شخص در كتابهاى تاريخي بصورت گوناگون ذكر شده است كه معروف است به أبو غبشان . ( 2 ) اخبار مكّه : 1 / 104 - 109 ، مروج الذهب : 2 / 58 ، كامل ابن أثير : 2 / 18 - 23 ، تاريخ طبري : 2 / 14 - 19 . ( 3 ) الف : منسب . ( 4 ) اخبار مكّه : 109 و 110 ( با اندكى اختلاف ) .