آقا محمد علي كرمانشاهي
71
مقامع الفضل
ونيّت در وقت دادن زكات وأمثال آن لازم است يا نه ؟ ونيّت را صاحب مال بايد بكند ، يا آن كس كه تسليم فقير مىكند ؟ جواب را مشروحا قلمي فرمائيد ؟ جواب : حساب نمىتواند كرد ؛ نه از زكات ونه از غير آن ، مگر آنكه آن جنس موجود باشد ؛ واز فقير واپس گيرد ، وبعد از آن تعيين زكات يا غير آن نموده وبه نيّت آن به أو بدهد ، واگر تمام آن را يا بعض آن را فقير تلف نموده ؛ حرام نكرده است ، ومعطى نيز مستحقّ مطالبهء عوض از أو نيست ، وآنچه را به عوض مال خود از أو بگيرد حرام است ومال أو نمىشود ، زيرا كه : أو فقير را مسلّط نموده است بر اتلاف آن مال بىشرط عوض ، وآن فقير غاصب نبوده وبه عنوان قرض نگرفته ، بلكه مانند ضيافت آن مال را خورده ، هرچند ضرور نيست كه به فقير اظهار كنند كه آنچه به أو مىدهند زكات يا خمس است - مثلا - ، لكن واجب است كه در حين دادن ؛ دهنده در دل خود نيّت كند كه اين زكات است - مثلا - كه آن را مىدهد قربتا إلى اللّه ، يعنى : براي أطاعت ورضاى خدا ، وخواه دهنده صاحب مال باشد يا وكيل أو ، هرچند غلام يا ملازم أو يا امام يا مجتهد يا نائب أو باشد ، وهرگاه دهنده بدون نيّت دهد صحيح نيست هرچند كه صاحب مال نيّت كرده باشد . واحتياط آن است كه : صاحب مال در وقت دادن به وكيل خود نيّت كند وبعد از آن وكيل نيّت كند در وقت دادن به فقير بلا خلاف « 1 » ، يا به وكيل فقير بنابر قولي « 2 » قوى كه دادن به وكيل فقير مجزى است « 3 » . وبنابراين فروختن زكات - مثلا - قبل از قبض أو يا وكيل أو - چنانكه بعضي از عوام مىكنند - غلط
--> ( 1 ) تذكرة الفقهاء : 1 / 243 . ( 2 ) ه ، ج : قول . ( 3 ) مبسوط شيخ طوسي : 2 / 361 ، تنقيح الرائع : 2 / 186 .