سوم : اشتمال سند قبل از آن بر حسن بن محبوب از علي بن رئاب از جعفر بن حنّان ، و او « ممن اجمعت العصابة على تصحيح ما يصح عنه » است . جواب از اول : آن كه : اوّلاً ، معلوم نيست كه اعتماد همه فحول علما بر اين حديث باشد ، بلكه جمعى اين حديث را در حبس ذكر نموده اند ، و جمعى از ايشان كسانى هستند كه عمل به خبر واحد نمىكنند مثل سيدين و ابن براج و امثالهم ، و دليل ايشان بعضى از امور اعتباريه است كه تنبيه بر آن خواهد شد ، و در عباير ايشان اشاره به آن شده . و ثانياً ، مجرّد اعتماد تا سر حدّ شهرت عظيمه نرسد جابر حديث نمىشود . و ثالثاً ، عباير ايشان به حسب تأديه مختلف است ، بعضى ضرورت شديده را اعتبار نموده اند مثل سيد و مفيد و اضرابهما ، و برخى حاجت عظيمه شديده با اصلحيّت بيع و خلف را اعتبار نموده‌اند ، و جمعى غير از اين ، چنانچه در تأمل در عباير ظاهر مىشود ، پس مجرّد مضمون حديث معلوم الانجبار نيست . و جواب دوم : اوّلا ، معارضه به اجماع ابن ادريس است صريحاً « 1 » ، و صدوق و سلاّر و ابو الصلاح و سيورى و شهيد در روضه ، بر عدم جواز بيع مؤبّد ظاهراً . و ثانياً ، اجماع سيّد در صورت ضرورت شديده است ، نه مجرّد فقر ، واجماع ابن زهره در ضرورت شديده با فقر وخوف خراب مجتمعاً ، واجماع مبسوط در صورت حاجت شديده با عدم قدرت بر پا داشتن وقف است ، و آن دخلى به مضمون اين خبر ندارد . و ثالثاً ، اجماع منقول جابر روايت ضعيفه نمىشود ؛ زيرا كه جابر شهرت عظيمه

--> ( 1 ) . ر . ك : سرائر ، ج 3 ، ص 153 .