شافيه و نصايح وافيه ، زنگ غفلت را از آيينهء دل‌ها زدايند ، چه وعظ لسانى ايشان نافذتر از طعن سنان است و چون اين تكليف كه مبنى بر قتل و قتال است و متضمن بذل جان و مال ، طباع را ملايم نيست و نفوس را موافق نه ، پس علما راست كه وعظ و نصيحت مردم به سعى و اهتمام در جهاد نمايند و ميان مردم ندا كنند : كجايند جهاد كنندگان در يارى خاتم الانبياء ( ص ) ؟ كجايند خونخواهان شهيد كربلا ( ع ) ؟ ايها الناس ، دنيا دار فنا است و حوران قرارى نيست و اجل موعود در پيش است و از آن مجال فرارى نيست ، پس بفروشيد جانهاى خود را به رضاى خدا و بهاى جنة المأوى پيش از آن كه جان دهيد به خوارى و خسران و حرمان از بهشت و نعمتهاى آن ، تا نفوس را هواى جنان و طباع را ميل به بذل جان حاصل شود . بلكه اگر علماى اعلام براى تحريض مسلمين به لباس اهل سلاح متلبس شوند ثواب مقاتلين خواهند داشت اگر چه خود به ميدان قتال نروند : « الدالُّ على الخير كفاعله » « 1 » اين لباس هم دون مرتبهء ايشان نيست ، چه مرتبه كدام عالِم فوق مرتبهء اميرالمؤمنين ( ع ) است كه اسلحه بر خود مىآراست و اقدام به جهاد مىفرمود ؟ ! و نيز سزاوار است كه علما نشر احكام و مسايل اين واجب به تدوين رسايل و اجراى دلايل نمايند و مردم را به درس و بحث آن مشغول دارند چه اكثر خواص از احكام جهاد غافل‌اند و كافهء عوام در اين مسايل جاهل ، به حدّى كه اگر از آن سؤالى شود ، كسى نيست كه از روى بصيرت جوابى گويد مگر به ندرت ، با آن كه اگر سؤالى شود از احكام صوم و صلوة اكثر خواص به حقايق آن عارف اند و بعضى عوام به دقايق آن واقف . و چنان كه فقهاى عادل راست اجبار كسى كه ترك صوم و صلاة كند يا خمس و

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 380 ، ح 5813 .