طريق اولى حسن و واجب باشد ، و در فوايد و مسائل ديگر ، كه مستنبط از اين آيهء شريفه مىشود ، رساله [ اى ] علىحده نوشته‌ام ، كه مشتمل است بر اكثر مسائل نماز جمعه ، پس هر كه خواهد رجوع نمايد به او « 1 » . و از آيهء عاشره : « فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » مستفاد مىشود كه فريضه جمعه امرى است دايم و مستمرّ ، و شبهات مشكّكين بىوجه است ؛ به جهت آن كه ايشان در خطاب واحد و ندا واحد ، از جمله پنج امر ، چهار امر را كه : « ترك بيع » و « انتشار فى الارض » و « ابتغاء فضل اللّه » و « ذكر بسيار » است ، در روز جمعه عام و مستمر دائمى مىدانند و اين امر از اين مجموع را كه « سعى به سوى ذكراللّه » است ، مخصوص به زمانى دون زمانى ، و اشخاصى دون اشخاصى مىدانند ، با وجود آن كه « سعى به سوى ذكراللّه » مندرج است در « ذكر اللّه كثيراً » « 2 » كه حسن است بر همه حال « 3 » . و در آيهء حاديه عشر : « وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَيْها وَ تَرَكُوكَ قائِماً قُلْ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ » توبيخ عظيم است از براى تاركين جمعه سيّما جماعتى كه ترك رسول اللّه و ترك خطبه آن حضرت كردند و از نماز آن حضرت متفرّق شدند ، و تسلّى است از براى جماعتى كه نماز جمعه مىكنند كه بىدماغ « 4 » نشوند از اعراض معرضين ؛ چه هرگاه ايشان تجارت و لهو را ترجيح بر نماز جمعه و خطبه

--> ( 1 ) . تا كنون از اين رساله اثرى به دست نيامده است . اميدواريم در آيندهء نزديك بتوانيم آن را بيابيم و اطلاعات بيشترى از مؤلف به دست آوريم . ( 2 ) . در آيهء مزبور آمده است : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً » ( احزاب ، آيهء 41 ) . ( 3 ) . چنان كه از حضرت صادق ( ع ) آمده است : « ذكر اللّه حسن على كلّ حال » . ر . ك : وسايل ، ج 1 ، ص 31 . ( 4 ) . بىحوصله و ناراحت .