و استحباب آن عام است مردان و زنان را ، و اختصاص به بعضى دون بعضى ندارد . [ 151 ] أساس : ختان از اصول سنن حنيفيهء دين اسلام است ، در حق ذكور واجب ، و در حق اناث از مكارم و آداب است ، و در اصول معتبرهء حديث ثابت « 1 » و در مكاتبه صحيحهء عبد اللّه بن جعفر حميرى وارد است : « و إنّ الأرض تضجّ إلى اللّه تعالى من بول الأغلف » « 2 » . « تضجّ » - به ضاد معجمه و جيم مشدّده - از ضجيج است ، به معنى جزع و فرياد كردن و ناليدن و استغاثه نمودن . و به روايتى ديگر : « و إنّ الارض تنحّس من بول الأغلف أربعين صباحاً » « 3 » . « تنحس » يا به صيغهء مضارع معلوم باب افتعال است - به سكون نون و تشديد سين - از حُساس - به ضمّ حاء مهمله - به معناى شوم و شامت و سوء حال و انقلاع و انهدام يا از حسيس - به فتح - به معنى صوت خفى و نالش پنهان يا به تشديد نون مفتوحه و كسر حاء ، كه مضارع باب انفعال باشد ، - از نحوست - يا به صيغهء مضارع مجهول ، از بخس - به فتح باى موحّده و اسكان خاء معجمه - به معنى نقص حظّ و حطّ درجة . و در طايفه اى از نسخ كافى كلينى « تُنَجّس » - به ضم تاى مضارعه و فتح نون و جيم مشدّده - مضبوط است بر صيغهء مجهول از باب تفعيل از نجاست و پيش من اصحّ آن است كه ختان صبى بر وليّ قبل از بلوغ واجب است ، و تأخير تا وقت بلوغ جايز نيست ؛ وفاقاً للعلّامة في التحرير « 4 » و اگر ولى تا حين بلوغ ، تأخير ختان كرده باشد ، بر صبى بعد از بلوغ واجب است على الفور كه خود را مختون سازد بلا فصل .

--> ( 1 ) . مكارم الاخلاق : 229 . ( 2 ) . الكافى ، ج 6 ، ص 35 ، من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 488 . ( 3 ) . الكافى ، ج 6 ، ص 35 . ( 4 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 166 .