قطب الدين الراوندي

317

سؤال و جواب فقهى ( فارسي )

استحباب اعاده است . [ 85 ] تنبيه : امام علماى عامه و علامهء ايشان ، فخر الدين رازى « 1 » در موضعى از كتاب نهاية العقول بر سر جادهء انصاف آمده ، بر اصحاب خود اعتراض مىكند كه هرگاه نبى ( ص ) در هدايت امت اين مقدار اهتمام داشته باشد كه در باب بيت الخلا رفتن تنها ، سى و شش وظيفه تعليم فرمايد ، سواى واجبات ، و اين امر سهل جزئى را براى امت مفوّض ندارد ، چون تواند بود كه از دنيا رحلت كند و وصى و خليفه و امامى بعد از او ، نائب نفس مقدس او و حافظ احكام شرع و مهجهء دين و بيضهء اسلام « 2 » كه سعادت امت به متابعت و شقاوتشان به مخالفت او منوط بوده باشد ، نصب ناكرده و اين قسم امر مهم و خطب عظيم را مهمل گذارد و تعيين اين مرتبهء بلند پايه را كه تالى نبوت و ثانى رسالت است ، به اقتضاى رأى امّت و مقتضاى اختيار ايشان تفويض نمايد ، چنان كه طريقهء اهل سنت است ؟ همانا كسى كه از خرمن عقل ، يك جو بهره داشته باشد ، هرگز اين قول باطل را باور ندارد و تجويز اين احتمال محال را ، نهايت حماقت طبع و سفاهت نفس و منتهاى مراتب سخافت عقل و طفافت « 3 » حدس شمرد و همانا كه عقل صريح مستقيم حكم كند كه در قانون حكمت بالغه و سنّت عنايت اولى ، واجب است كه امام خلق و خليفهء رسول اللّه از جانب جناب مقدّس ربوبى منصوب ، و به نص صريح رسول الهى منصوص ، و به حسب استحقاق ذاتى و كمال جوهر نفس قدسى در فطرت اولى ، و

--> ( 1 ) . در حاشيه آمده است : « در اوائل از معتزله بود فخر الدين و در آخر با مولانا محمد غزالى شيعه شدند و مولانا احمد غزالى با محمد بحث مذاهب مىكرد - نوّر اللّه مضجعه - در تصنيف خود ذكر كرده » ، ( منه ( ره » . ( 2 ) . بيضه اسلام : اصل دين . ( 3 ) . طفافت : سبك بودن .