فراش يا لحاف يا غير آن با وجود سنگ و خاك و اين حكم نيز در روايت وارد شده است . [ 71 ] مسألة : تيمم از براى اكمليّت نماز جنازه سنّت است ، و اين تيمّم نيز اصيل و مستقل است و بدل از وضو و غسل نيست ، و از نيت بدليّت مستغنى است ، و با وجود تمكّن از استعمال آب مستحب و از وضو افضل است . و شيخ طوسى - نوّر اللّه مرقده - ادّعاى انعقاد اجماع بر اين حكم كرده است « 1 » و مستند حكم ، موثقهء سماعه « 2 » است كه جميع اصحاب به مضمون آن على الاطلاق عمل كرده‌اند ، إلّا ابو على محمد بن جنيد در مختصر احمدى كه حديث را تقييد كرده به ضيق وقت و خوف فوات نماز جنازه ، و محقق نجم الدين ابن سعيد كه در معتبر با او موافقت كرده است « 3 » و پيش من قول مشهور معتمد و معوّل عليه است . [ 72 ] مسألة : اگر متيمم آب بيابد و آب موجود شده ، قبل از تمكن استعمال ، مفقود شود ، اصحّ آن است كه تيمم او منتقض نمىشود و اعاده او را مستحب است ، و بعضى گفته‌اند كه آن تيمم باطل مىشود و اعادهء تيمم او را واجب و تفصيل اين مبحث در ابواب تيمم خواهد آمد ، إن شاء اللّه العزيز . [ 73 ] مسألة : اشبه آن است كه هر غسل و وضو ، واجب يا مندوب ، رافع حدث يا غير رافع حدث ، تيمم بدل آن باشد در وقت تعذّر . و هر تيمم البته بدل از غسلى است يا وضويى إلّا در موارد معدوده كه تيمم مستقلّ است در اصالت و مستغنى است از اعتبار بدليت ، چنانچه ذكر كرديم .

--> ( 1 ) . شيخ در مبسوط ، ج 1 ، ص 185 تيمم را مقيد كرده است به فوات وقت و بر خلاف اين نسبت پيش رفته است . بلى ، در معتبر ، ج 1 ، ص 405 ، اين اجماع را از او نقل كرده است . ( 2 ) . تهذيب الاحكام ، ج 3 ، ص 203 ، ح 24 . ( 3 ) . المعتبر في شرح المعتبر ، ج 1 ، ص 404 ، ديدگاه ابن جنيد هم اينجا آمده است .