نمىتواند سهم امام را براى سادات فقير هزينه كند ؛ چرا كه مجتهد هم وكيل امام ( ع ) و هم نايب اوست . بنابراين ، از طرف امام ( ع ) وظايف را انجام مىدهد ، كه اگر امام حضور داشتند ، مىبايست خود به جاى آورند . آيا در صورتى كه مجتهد نباشد ، صرف كردن سهم امام ( ع ) براى سادات فقير توسط مؤمنان عادل جايز است ؟ شهيد در قواعد صراحتاً جايز دانسته است . وى حتّى به مؤمنان عادل اجازه مىدهد كليّهء وظايف يك مجتهد به جز استماع دعاوى ( قضاوت ) را انجام دهند « 1 » . حتّى از استدلال‌هاى ايشان برمىآيد به عهده گرفتن وظايف مجتهد [ در نبودش ] توسط مؤمنان عادل به دليل آيهء « . . . وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى . . . » « 2 » است كه امر آن وجوبى است . از سوى ديگر جواز آن به دلايلى چند از جمله آيهء « . . . ما عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ . . . » « 3 » ثابت است و احاديث پيامبر : « و الله فى عون العبد مادام العبد فى عون أخيه ؛ تا زمانى كه بندهء خدا در تلاش براى يارى رساندن به برادران ايمانىاش است ، خداوند نيز او را يارى خواهد رساند » « 4 » و « كل معروف صدقة ؛ هر عمل خيرى صدقه است . » « 5 » وقتى اين عمل جايز باشد ، واجب هم مىشود ؛ چرا كه در اين صورت اين كار از زمرهء كارهايى مثل امور حسبيّه و امر به معروف و نهى از منكر است كه بر هر فردى - چه

--> ( 1 ) . القواعد و الفوائد ، شهيد اوّل ، ج 1 ، ص 406 ، قاعدهء 148 . ( 2 ) . سورهء مائده ، آيهء 2 . ( 3 ) . سورهء توبه ، آيهء 91 . در مصدر [ نوشتهء شيخ بهايى ] به اين آيه استدلال نشده است . ( 4 ) . سنن ابن ماجه ، ج 1 ، ص 82 ، باب 17 ، حديث 225 كه در آن چنين آمده است : « اللّه في عون العبد ما كان العبد في عون أخيه » . ( 5 ) . وسائل الشيعه ، شيخ حرّ عاملى ، ج 9 ، ص 381 ، باب 7 از ابواب صدقه ، حديث 5 .