--> = دوم نگاه مىكنيم و آن از دو حال بيرون نيست : 1 - گاه به گونه صحيح و بدون كسر قابل قسمت بر وارثان وى مىباشد ؛ دراين صورت بحثى نيست و هر دو مسأله از مسأله نخست تصحيح مىشود ؛ مثل اينكه مردى بميرد و از خود يك همسر ، يك پسر و يك دختر از غير آن زن بجا گذارد . سپس زن هم بميرد و از خود يك دختر و يك پسر بجاگذارد ؛ در اينجا قبل از مرگ شخص دوم ، فريضه « 24 » سهم است ؛ زيرا سهم زن ( 8 ) است ، و از آنجاكه پسر دو برابر دختر مىبرد ( 8 ) باقيمانده قابل تقسيم بر پسر و دختر نيست لذا مخرج نصيب اين دو را كه « 3 » باشد [ چون پسر ( 3 ) كه دو برابر است مىبرد ، و دختر ( 3 ) مىبرد ] در « 8 » كه مخرج ( 8 ) است ضرب مىكنيم [ به عبارت ديگر مخرج ( 8 ) را در 3 و 3 ضرب مىكنيم ] و به عدد « 24 » دست پيدا مىكنيم ؛ از اين مقدار سهم زوجه « 3 » ، سهم پسر « 14 » و سهم دختر « 7 » است . حال پس از مرگ زوجه چون وارث وى نيز يك پسر و يك دختر است ، پسر « 2 » سهم از « 3 » سهم را بر مىدارد و دختر « 1 » سهم ؛ و ديگر نيازمند تقسيم جديد نخواهيم بود بلكه « 3 » به طور صحيح و بدون كسر برآن دو تقسيم مىشود . 2 - گاه نصيب ميت دوم ، به گونه صحيح و بدون كسر بر وارثان وى قابل قسمت نيست : دراين حالت دو صورت متصوّر است : الف ) ميان نصيب فريضه دوم از فريضهء اوّل ، و فريضهء دوم وفق وجود دارد ؛ دراين صورت وفق فريضه دوم - نه وفق نصيب فريضه دوم - در فريضهء اوّل ضرب مىشود ؛ از عددى كه به دست مىآيد هر دو فريضه صحيح خواهد بود . مثال : از ميّت دو برادر مادرى ، دو برادر پدرى ، و شوهر بجامانده سپس شوهر مىميرد و از وى يك پسر و دو دختر بجا مىماند ؛ دراينجا فريضه اوّل « 6 » است ؛ زيرا درآن ( 2 ) و ( 3 ) وجود دارد ، و از ضرب « 2 » در « 3 » ، عدد « 6 » به دست مىآيد ؛ به شوهر « 3 » سهم و به برادران مادرى « 2 » سهم مىرسد و تا به اينجاكسر وجود ندارد ؛ ليكن به برادران پدرى « 1 » سهم مىرسد در حالى كه دو نفرند و بايد دو سهم به آنها تعلّق بگيرد و براى جلوگيرى از كسر سهام ، « 2 » را در « 6 » ضرب مىكنيم و به عدد « 12 » دست پيدا مىكنيم ؛ ازاين مقدار « 6 » سهم به شوهر مىرسد ، كه به چهار سهم قابل تقسيم نيست تابه طور صحيح بر وارثان وى يعنى پسر و دو دختر قابل قسمت باشد ؛ ليكن فريضه آنها با فريضه دوم كه « 4 » است در نصف توافق دارند ؛ لذا جزء وفق از فريضه دوم [ يعنى « 2 » از « 4 » ] - نه از نصيب در فريضه اوّل - درفريضه اوّل كه « 12 » است ضرب مىشود و رقم « 24 » به دست مىآيد كه هر دو فريضه از آن صحيح خواهد بود . =