بعد از آن كه او را از خوردن يك چيز نهى فرمود « اعلمه » به او فهماند و اعلام كرد « انّ فى الاقدام عليه » كه اقدام در اين كارى كه از آن نهى شده اى « التّعرّض لمعصيته » معصيت خداست . در اين كه حضرت آدم ( عليه السلام ) گناه كرده يا نه ، بين علما و بزرگان دينى اختلاف است ; ما معتقديم پيغمبران معصوم بوده اند ، ( 1 ) ولى برخى از علماى اهل سنّت معتقدند پيغمبر هنگام پيغمبرى بايد معصوم باشد نه قبل از آن ، و اگر قبل از پيغمبرى گناهى كرده باشد ضررى به پيغمبرى او نمىزند ، حتّى بعضى از اهل سنّت معتقدند اگر پيغمبرى قبل از رسالتش نعوذ باللّه كافر هم باشد ايراد و اشكالى ندارد ، و در مورد رسول اكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) هم بر اين عقيده اند كه آن حضرت به دين پدران خود بوده است . اين عقايد مورد قبول ما نيست ، براى اين كه وقتى خداوند حضرت ابراهيم ( عليه السلام ) را امام جامعه قرار داد ، حضرت ابراهيم ( عليه السلام ) عرض كرد : خدايا ذرّيّه و دودمان مرا نيز به اين مقام مفتخر گردان ، خداوند پاسخ داد : ( لاينال عهدى الظّالمين ) ( 2 ) اين مقام به ظالمين نمىرسد . ظالم بودن مراتبى دارد و ظلم به نفس نيز ظلم بزرگى است ، اگر كسى به خود ظلم كرده و كافر است بالاترين ظلم را كرده و اين با مقام امامت و نبوّت سازگار نيست . به هرحال در مورد حضرت آدم ( عليه السلام ) اقوال مختلف است ; ما مىگوييم اصلاً گناه نكرده و اين يك ترك اولايى بوده كه از او سر زده است ، ( 3 ) اهل سنّت هم داراى اختلاف آرا هستند ; بعضى معتقدند گناه صغيره بوده ، بعضى گفته اند گناه صغيره قبل از پيامبرى بوده است ، برخى ديگر آن را گناه كبيره قبل از

--> 1 - منهاج البراعة ، ج 2 ، ص 97 ; شرح ابن ابى الحديد ، ج 7 ، ص 7 به بعد ; و مرحوم سيّد مرتضى كتابى به نام « تنزيه الانبياء » در اين مورد نوشته و اشكالاتى را كه در اين باره مطرح شده است جواب داده . 2 - سوره بقره ، آيه 124 3 - رجوع شود به تنزيه الانبياء سيّد مرتضى ، ص 9