الشيخ المنتظري
612
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
ساكن كرد . « جنّة » به معناى باغ است ، حال اين چه باغى است ؟ آيا از باغهاى بهشت است يا از باغهاى دنيا بوده ؟ معلوم نيست . ( 1 ) آن بهشتى كه خداوند وعده آن را در قيامت داده در مقابل اطاعت خدا و انجام اعمال صالح است كه مىتوان گفت از آدم ابوالبشر ( عليه السلام ) تا آن موقع هنوز عمل صالحى انجام نشده بود ، از طرفى باغ بهشت اين خصوصيّت را دارد كه اگر كسى در آن داخل شود ديگرباره خارج نمىشود ، آيات قرآن و روايات وارده نيز بيش از اين جمله حضرت امير ( عليه السلام ) را دلالت ندارد و همگى آنها نيز حاكى از اين است كه آدم ( عليه السلام ) را پس از خلقت در يك باغى جا دادند ، بنابراين نمىتوان گفت آدم هنگام خلقت در جنّات عَدْن خلق شده و پس از خلقت هم در آنجا زندگى مىكرده است . « و ارغد فيها اكله » ; « ارغد » از مادّه « رغد » به معناى وسعت است ; يعنى خداوند خوراكى هاى آدم ( عليه السلام ) را در آن باغ به قدرى وسيع و فراوان قرار داد كه هرچه را مىخواست وجود داشت ، باغ بزرگى بود و انواع مختلف ميوه ها در آن موجود بود . « و اوعز اليه فيما نهاه عنه » خداوند به حضرت آدم ( عليه السلام ) در آن چيزهايى كه او را از آنها نهى كرده بود سفارش اكيد فرمود ; اگر او را از خوردن يك ميوه اى نهى كرده بود ، به او توصيه و سفارش زيادى كرد كه سراغ آن چيز نرود . آيا آدم ( عليه السلام ) گناه كرد ؟ « وَاَعْلَمَهُ اَنَّ فِى الاِْقْدامِ عَلَيْهِ التَّعَرُّضَ لِمَعْصِيَتِهِ ، وَالُْمخَاطَرَةَ بِمَنْزِلَتِهِ ، فَاَقْدَمَ عَلى مَا نَهاهُ عَنْهُ مُوَافاةً لِسَابِقِ عِلْمِهِ » ( و به او آموخت كه اقدام در اين كار معصيت و نافرمانى است و براى مقام و منزلت او خطرناك و زيان آور است ، پس آدم مبادرت كرد به آنچه خداوند او را از آن نهى فرموده بود تا كار او با علم سابق خدا مطابقت نمايد . )
--> 1 - تفسير كبير فخر رازى ، ج 3 ، ص 3 ; منهاج البراعة ، ج 2 ، ص 86