خود را ببيند و از اين رو صدا و ناله مخصوصى مىكند . معناى جمله چنين است : به خدا سوگند اگر ناله اى همانند ناله شترى كه بچه خود را گم كرده و مشتاق ديدار آن است سر دهيد . « و دعوتم بهديل الحمام » ، « هديل » ناله مخصوصى است كه پرندگان دارند ، « هديل الحمام » يعنى ناله مخصوص كبوتر ; يك وقت است كبوتر يا حيوان ديگر به طور معمولى صدا درمى آورد ولى يك وقت صداى غير معمولى و غير عادى مىكند ، مثل اين كه جفت خود را گم كرده باشد ، مقصود از « هديل الحمام » همان صداى غير معمولى است كه مانند ناله مىباشد ، پس معناى جمله چنين است : و اگر مانند ناله كبوتر غمگين ناله كنيد . « و جأرتم جؤار متبتّل الرّهبان » ، « جأرتم » از مادّه « جؤار » به معناى صدا درآوردن است ، « متبتّل » به مردهايى مىگويند كه به اصطلاح تارك دنيا شده اند و زن نمىگيرند و به قول خودشان بى توجّه به دنيا شده اند ، زنى را هم كه شوهر نكند و ترك دنيا كند « متبتّلة » مىگويند . « الرّهبان » به راهبهاى مسيحى مىگويند كه در ديرها زندگى مىكرده اند ، اين راهبها از خوف خدا با صداى مخصوصى گريه مىكرده اند ; مىفرمايد : و اگر مانند ناله هاى راهبهاى تارك دنيا ناله كنيد . اينها جمله هاى شرطيّه اى است كه جوابش بعداً ذكر مىشود . « وَخَرَجْتُمْ اِلَى اللهِ مِنَ الاَْمْوَالِ وَالاَْوْلاَدِ ، الِتمَاسَ القُرْبَةِ اِلَيْهِ فِى ارْتِفَاعِ دَرَجَة عِنْدَهُ ، اَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَة اَحْصَتْهَا كُتُبُهُ ، وَحَفِظَهَا رُسُلُهُ » ( و اگر از مال و اولاد خود در راه خدا و براى تقرّب به او بگذريد ، به جهت درخواست بلندى مقام و منزلت نزد او ، يا بخشش گناهانى كه در نامه هاى عمل احصاء شده و ملائكه آنها را ضبط نموده اند ) اين جملات دنباله همان جملات شرطيّه اى است كه از « فوالله » به بعد بود . مىفرمايد : و اگر در راه خدا مال و اولادتان را هم بدهيد « التماس القربة اليه »