كرده است . در قرآن شريف فرموده است : ( خلق السّماوات به غير عمد ترونها ) ( 1 ) خداوند آسمان را بدون پايه اى كه ديده شود خلق فرموده است ; و در آيه ديگر فرموده است : ( اللّه الّذى رفع السّماوات به غير عمد ترونها ) ( 2 ) خداوند آن چنان خدايى است كه آسمان را بدون ستونى كه ديده شود بالا برده است . حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) از عبارت ( به غير عمد ترونها ) تعبير به « بلا تعليق » فرموده است و مقصود يكى است ; يعنى كرات آسمانى كه در اين فضاى لايتناهى رها شده اند ، بدون آويزان شدن به چيزى و بدون گذاشته شدن روى ستونى كه ديده شود مىباشند ، پايه و ستون آنها ديدنى نيست ; و ممكن است مقصود همان نيروى جاذبه باشد ، اين كرات آسمانى به وسيله قوّه جاذبه در فضا نگه داشته شده و به وسيله همان نيروى جاذبه حركت مىكنند و حركت موزون منظّمى هم دارند . « وَلاحَمَ صُدُوعَ انْفِرَاجِها » ( و شكافهاى وسيعش را به هم پيوست . ) « صدوع » جمع « صدع » به معناى شكافهاست . « لاحم » به معناى جفت و جور و به هم چسباندن است ; يعنى آن شكافهاى بازى را كه در ذرّات آسمانى وجود داشت به هم چسباند و جفت و جور كرد ، آن گازهاى متفرّق را متحد كرد و از هر انبوه گازى يكى از كرات آسمانى را به وجود آورد . « وَوَشَّجَ بَيْنَها وَبَيْنَ اَزْوَاجِهَا » ( و ميان آنها و مانندهايشان را ربط داده است . ) « وشّج » به معناى « شبّك » است ; يعنى آنها را به هم چسباند . مىفرمايد : و مرتبط ساخته است اين صدوع و گازهاى متفرّق را با جفتهايشان .

--> 1 - سوره لقمان ، آيه 10 2 - سوره رعد ، آيه 2