حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) در اين قسمت از خطبه در تعقيب توصيف قدرت و توانايى خداوند متعال در باب آفرينش موجودات جهان ، چگونگى آفرينش آسمان را كه از مخلوقات شگفت آور جهان هستى است و بر عظمت قدرت او دلالت دارد توضيح داده و فرموده است : كيفيّت آفرينش آسمان « وَنَظَمَ بِلا تَعْلِيق رَهَواتِ فُرَجِها » ( و گسيختگى هاى شكافهاى آسمان را بدون آن كه به چيزى آويخته باشد منظّم و برقرار نمود . ) « رَهَوات » جمع « رَهوة » به معناى پست و بلندى است . « فُرَج » جمع « فرجة » و ظاهراً در اين مورد به معناى ذرّاتى است كه در جوّ رها بوده است ; اين ذرّات دسته دسته بوده و خدا آنها را گرد آورده و منظّم كرده است . خدا آن ذرّات رها شده در فضا را جمع كرده و به هم پيوند داده و كرات آسمانى را خلق فرموده است . در منهاج البراعة ( 1 ) در معناى لغت « رهو » مىگويد : « و عن النّهاية تفسيرها بالمواضع المنفتحة » ( 2 ) يعنى از نهايه ابن اثير نقل شده كه « رهوات » به جاهاى باز تفسير شده است ; و مىگويد : « و هو مأخوذ من قولهم رها رجليه رهواً ; أى فتح » : « رهوات » از قول عربها كه مىگويند « رها رجليه رهواً » گرفته شده است ، يعنى پاهايش را باز كرد . پس معناى عبارت حضرت بنابر تحليل ابن اثير « باز شده ها » است ; يعنى قسمت هاى بازى كه در آن فرجه ها وجود دارد . « و نظم بلا تعليق » يعنى بدون اين كه آنها را به جايى معلّق و آويزان كند منظّم

--> 1 - منهاج البراعة ، ج 6 ، ص 346 2 - نهايه ابن اثير ، ج 2 ، ص 285