الشيخ المنتظري

446

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

محروم باشند . مقصود حضرت اين است كه در موضوع بيان احكام و تبليغات ، بين اصحاب رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و اصحاب على ( عليه السلام ) تفاوتى نبوده و همه از اين موهبت الهى بالسّويه برخوردار بوده اند . بليّه و امتحان و هشدار حضرت « وَلَقَدْ نَزَلَتْ بِكُمُ الْبَلِيَّةُ جَائِلا خِطَامُهَا ، رِخْواً بِطَانُهَا » ( و به تحقيق كه بليّه و امتحانى به شما وارد گشته كه مهارش در جولان و تنگ آن سست است . ) فرموده اند : « و لقد نزلت بكم البليّة » به تحقيق كه بر شما بلاهايى نازل شده است . اين كلام حضرت اشاره به حكومت معاويه و يزيد و بنى اميّه است ; انحرافاتى را كه توسط معاويه و ديگران در شرف وقوع است و اسلام را از مسير خود منحرف مىكند ، حضرت امير ( عليه السلام ) به فتنه تعبير فرموده اند ; چون واقعاً در اين گونه موارد است كه انسان آزمايش مىشود . در جمله « نزلت بكم البليّة جائلا خطامها » حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) بلا را به شتر افسار گسيخته تشبيه فرموده اند . مىفرمايند : نازل شده است به شما بلاها در حالتى كه افسار و لجام آن جَوَلان دارد و شُل است . « جائلا » از مادّه « جولان » به معناى تحرّك است ; يعنى آن گونه كه بايد اين افسار سفت و محكم به شترِ بلا بسته شده باشد نيست . « خِطام » آن پرده نازك ميان دو سوراخ بينى شتر را مىگويند كه معمولا آن را سوراخ كرده و لجام شتر را به آن مىبندند ، ولى بعداً به علاقه حال و محل به خودِ لجام « خِطام » گفته شده است ; حال اگر افسار شتر را سفت به سوراخ بينى آن ببندند ، شتر نمىتواند چموشى كند و هميشه رام است ; امّا اگر آن را شُل ببندند ، از جاى خود حركت مىكند و آن چنان كه بايد شتر را كنترل نمىكند . پس حضرت از شُل بودن لجام تعبير به « جائلا » فرمود ،