الشيخ المنتظري
447
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
و مقصودشان اين است كه لجام اين بلايى كه بر شما نازل شده محكم نيست و اين بلا براى شما قابل كنترل نمىباشد . « رخواً بطانها » ; به آن بندى كه به وسيله آن زين اسب و جهاز شتر و پالان الاغ را از زير شكم سِفت مىكنند و محكم مىبندند « بطان » و در فارسى « تنگ » مىگويند . حضرت در ادامه همان تشبيه بلا به شتر مىفرمايند : نه تنها لجام آن شُل است ، بلكه تنگ و پالان ( جهاز ) آن نيز سست است ; وقتى تنگ زين اسب شُل باشد ، سوار شدن بر آن قابل اعتبار نيست و انسان را به زمين مىزند . مقصود حضرت اين است كه اين بلاها به هيچ وجه نه از جهت افسار و نه از جهت تنگِ زين قابل كنترل نيستند . « فَلاَ يَغُرَّنَّكُمْ مَا اَصْبَحَ فِيهِ اَهْلُ الْغُرُورِ ، فَاِنَّمَا هُوَ ظِلٌّ مَمْدُودٌ ، اِلَى اَجَل مَعْدُود » ( پس كارهاى زشت اهل گناه شما را مغرور نكند ; زيرا آن مانند سايه گسترده اى است كه وقتش معلوم است . ) اهل غرور كه اهل گناه هستند سرگرم گناه و معصيتكارى هستند ، نكند گناهكارى آنان موجب شود كه شما هم غرور پيدا كنيد و به گناه و معصيت دست بزنيد . ممكن است انسان گناهكارى را ببيند كه در نعمت خداوند و مال و مقام غرق است و خيال كند كه او با اين حال به رحمت خداوند نزديك است و همين سبب غرور او شود ، از اين رو برحذر داشته و فرموده است : « فلا يغرّنّكم ما اصبح فيه اهل الغرور » آنچه اهل غرور در آن هستند شما را فريب ندهد ، زيرا كه « هو ظلّ ممدود » اين مال و مقام مثل يك سايه اى بر سرِ آنها كشيده شده « الى اجل معدود » ولى اين سايه تا يك زمان معيّنى ادامه دارد ; اين كه حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) مال و مقام را به سايه تشبيه فرموده براى اين است كه سايه در عربستان ، كوفه و هر سرزمين داغى مطلوب و داراى محسّناتى است كه قابل توجّه است .