اصول كافى و روضه كافى نقل نموده است . ( 1 ) اين خطبه در حقيقت در بيان منشأ فتنه ها و بدعتهايى است كه در دين گذاشته مىشود ، حضرت فرموده اند : منشأ فتنه ها و بدعتها « إنَّمَا بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ اَهْوَاءٌ تُتَّبَعُ ، وَاَحْكَامٌ تُبْتَدَعُ ، يُخَالَفُ فِيهَا كِتَابُ اللهِ » ( منشأ فتنه ها و فسادها پيروى از خواهشهاى نفسانى است ، و احكامى كه بر خلاف شرع ساخته مىشوند ، و با كتاب خدا در اين احكام مخالفت مىشود . ) فتنه هايى كه روى زمين پيدا مىشود و جنگهايى كه راه مىاندازند ، جنگ شيعه و سنّى ، اين گروههاى هفتاد و دوگانه كه بعد از رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) در دين اسلام پيدا شده ، بر اثر هواهاى نفسانى و بدعتهاست . ابتدا كسانى مطابق هواى نفسانى خود و اهدافى كه داشتند ، بر اثر مقام دوستى يا علاقه اى كه به دنيا داشته اند يك بدعتى در دين گذاشته اند ، چيزهايى را به دين چسبانده اند ; گاهى يك نفر آيه يا حديثى را جورى معنا مىكند كه بر اثر آن دين و مذهب تازه اى پيدا مىشود ، در شيعه تاكنون چقدر امام زمان درست كرده اند ! همين قاديانيّه و بهائيّه ، يا وهابيّه و ديگر فرقه هايى كه در اسلام پيدا شده ، منشأ همه آنها هواى نفس است . حضرت فرموده : « انّما بدء وقوع الفتن » ابتداى وقوع فتنه ها « اهواء تتّبع » هواهاى نفسانى است كه از آنها متابعت مىشود ; يك كسى بر اثر هواى نفس بدعتى را درست مىكند ، يك عدّه هم بر اثر هواى نفس از آن بدعت متابعت مىكنند . « و احكام تبتدع » و حكمهايى است كه ابداع و ساخته مىشود . « يخالف فيها كتاب الله » با كتاب خدا در اين احكام مخالفت مىشود ; يعنى اگر اين احكامى را كه اينها در اثر هواهاى نفسانى ابداع مىكنند با قرآن شريف مطابق كنيم درمى يابيم كه

--> 1 - محاسن برقى ، ج 1 ، ص 208 ; و كافى ، ج 1 ، ص 54 ; و ج 8 ، ص 58