الشيخ المنتظري
289
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
متناسب قرار داده شده اند . البتّه اگر يك عدّه قليل و اندكى بر اين قانون نباشند اينها كم هستند ، و غالباً اعضاء و جوارح متناسب با هم تا آخر عمر با انسان است . « بِاَبْدَان قَائِمَة بِاَرْفَاقِهَا ، وَقُلُوب رَائِدَة لاَِرْزَاقِهَا ، فِى مُجَلِّلاتِ نِعَمِهِ ، وَمُوجِبَاتِ مِنَنِهِ ، وَحَوَاجِزِ عَافِيَتِهِ » ( با بدنهايى كه با تركيبهاى سودمند خود قائم و برقرارند ، و با دلهايى كه روزىِ بدنها را مىطلبند ، در حالى كه در پوشش نعمت هاى او هستند ، و موجبات منّتهاى او هويداست ، و با وسائلى دفاع كننده به نعمت عافيت متنعّم مىباشيد . ) « أرفاق » جمع « رِفق » به معناى منافع است - مرافق مسجد يعنى آن جاهايى از مسجد كه قابل استفاده بردن است - « بأبدان قائمة بأرفاقها » خداوند اين بدنها را به گونه اى آفريده كه قائم به منافع باشند ، يعنى انسان بتواند از آنها بهره برد ; هر يك از اين اعضاء و جوارح بدن ما براى يك خاصيّتى خلق شده ، مثلا قوّه باصره براى ديدن ، قوّه لامسه براى لمس اشياء و درك نرمى و زبرى و سردى و گرمى است ، قوّه هاضمه براى هضم غذا ، و بالاخره هر عضوى يك خاصيّتى دارد كه همان عضو قائم به آن خاصيّت است و منافع لازم را دارد . « و قلوب رائدة لأرزاقها » ، « قلوب » جمع « قلب » به معناى دل است ، مقصود از دل در اين جمله همان عقل و نيروى انديشه انسان است ، ( لهم قلوب لايفقهون بها ) ( 1 ) كه در قرآن آمده مقصود اين قلب صنوبرى شكل كه مركز خون است و خون را به همه بدن پمپاژ مىكند نيست ، رسالت اين قلب همان پمپاژ كردن خون است ، پس اين آيه و آن جمله حضرت به اين وسيله پمپاژ نظر ندارند ، بلكه مقصود نيروى عقلانى است كه انسانيّت انسان به همان است . « رائدة » در اصل « راودة » بوده و به معناى طلب كننده است ، « ارزاق » جمع « رزق »
--> 1 - سوره اعراف ، آيه 179