خداى متعال در باب شهادات ، شهادت دو زن را برابر شهادت يك مرد قرار داده و اين بدان جهت است كه مردان از عقل و تدبير بيشترى برخوردارند ، ساختمان وجودى زنان جور ديگر و براى چيز ديگر ساخته شده است ، و اگر زنان از اين جهت از مردان عقب باشند امّا در عوض از جهت عاطفه و احساسات از مردان جلوتر هستند ; و اين امر نيست مگر براى اين كه ساختمان وجودى مردان براى جهت ديگر زندگى و به گونه اى ديگر ساخته شده است و ساختمان وجودى زنان هم براى جهت ديگر زندگى و به گونه اى ديگر است ; زندگى خانوادگى و اجتماعى هم به عقل و تدبير و نيرو نياز دارد و هم به عاطفه و احساسات و محبّت و لطف ، و ظاهراً اين حكم برحسب غالب باشد و گرنه بسا در زنان نوابغى وجود دارند عاقل تر و مآل انديش تر از مردان عصر خود . و بالاخره چون در شهادت نياز به عقل و تدبير بيشترى هست و نوع زنان از اين جهت كمبود دارند ، پس شهادت دو زن برابر شهادت يك مرد پذيرفته شده است . « وَاَمَّا نُقْصَانُ حُظُوظِهِنَّ فَمَوَارِيثُهُنَّ عَلَى الاَْنْصَافِ مِنْ مَوَارِيثِ الرِّجَالِ » ( و امّا از جهت نقصان در نصيب و بهره ، ارث زنان نصف ارث مردان مىباشد . ) در زمينه اين كه چرا خدا در قرآن شريف ارث زنان را نصف ارث مردان قرار داده و فرموده : ( فللذّكر مثل حظّ الانثيين ) ( 1 ) در باب ارث حضرت صادق ( عليه السلام ) مىفرمايند : « لما جعله الله لها من الصداق » ( 2 ) براى اين كه خدا مهريه زن را بر مرد قرار داده است . البتّه روايات ديگرى در اين باب وجود دارد كه از ذكر آن صرف نظر مىكنيم . اين يك جهت است كه حضرت صادق ( عليه السلام ) فرموده اند ، از جهت ديگر هم وضعيّت مخارج زندگى است كه اين مردان هستند كه بايد مخارج زندگى را

--> 1 - سوره نساء ، آيه 176 2 - وسائل الشيعة ، ج 17 ، ص 438 ; منهاج البراعة ، ج 5 ، ص 306