الشيخ المنتظري

222

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

نيستند و ظاهراً اين قبيل گناهان را هم نمىگويند . قسم ديگر آن گناهانى است كه بر اثر غفلت از انسان سر مىزند و لازم هم نيست كه شخص على ( عليه السلام ) اين طور باشند بلكه انسان طبعاً اين طور است كه در اثر بند شدن به گرفتاريهاى دنيا به گناه آلوده مىشود و اين گناه در نظر انسان مغفول عنه مىشود ; از بس گرفتارى پيدا كرده اصلا متوجّه اين كه گناه مىكند نيست ، آن وقت اين قبيل گناهان از آن گناهانى است كه حضرت فرموده : « ما انت اعلم به منّى » آن گناهى كه تو عالم تر از من به آن هستى . اين توجيه بر مبناى اين است كه بگوييم حضرت امير ( عليه السلام ) هرچند معصوم مىباشند و گناه نمىكنند ولى صرف نظر از عصمت چون او انسان است و طبيعت هر انسان اقتضا دارد كه وقتى غافل شد اشتباه كند ، حضرت هم دارند دعا را بر مبناى طبيعت انسان بيان مىكنند . امّا اگر بگوييم اين طور نيست و حضرت با توجّه به مقام عصمت براى خودشان دعا مىكنند و گناهان خودشان را مىگويند ، جواب اين است كه پس منظور ترك اولى است ; و گفته اند : « حسنات الابرار سيّئات المقرّبين » ، و شايد روى همين حساب هم بعد از اين فرموده : « فان عدت فعد علىَّ بالمغفرة » اگر دوباره اشتباه كردم و ترك اولايى انجام دادم ، تو هم دوباره گناهم را ببخش . « اَللَّهُمَّ اغْفِرْلِى مَا وَأَيْتُ مِنْ نَفْسِى ، وَلَمْ تَجِدْ لَهُ وَفَاءً عِنْدِى » ( خدايا بيامرز آنچه را كه من از ناحيه خود وعده كرده ام و وفاى به آن عهد را از من نيافتى . ) « وَأَيْتُ » از مادّه « وَأى » به معناى وعده كردن است . « ما وأيت من نفسى » يعنى آنچه را كه من از ناحيه نفس خودم وعده دادم . گاهى انسان پيش خود مىگويد از امروز به بعد نوافل را انجام مىدهم ، از امروز به بعد صدقه مىدهم ، از امشب به بعد نماز شب مىخوانم و . . . اينها وعده هايى است كه انسان از ناحيه خود داده ، حالا گاهى موفّق به عمل هم مىشود و گاهى نه . حضرت در اين جمله مىگويند : « اللّهمّ اغفر لي ما وأيت من نفسى » خدايا ببخش آن وعده هايى كه از ناحيه خودم