عبوديّت و رسالت دو ويژگى حضرت محمّد ( صلى الله عليه وآله و سلم ) « عبدك و رسولك » دو صفت هستند براى « محمّد ( صلى الله عليه وآله و سلم ) » يعنى محمّدى كه بنده و رسول توست . در تشهّد نماز مىگوييم « و اشهد انّ محمّداً عبده و رسوله » شهادت مىدهم محمّد بنده و رسول اوست . از مرتبه پايين به بالا مىرويم ، رسالت پيغمبر ( صلى الله عليه وآله و سلم ) در اثر عبوديّت خالصى است كه در وجود آن حضرت بوده ، به اين معنا كه تا او به مرتبه كامل عبوديّت نرسيد به مرتبه اعلاى رسالت نمىرسيد . تا زمانى كه مقام عبوديّت كامل نشود فانى فى الله نيست ، و تا هنگامى كه فانى فى الله نباشد معراج و رسالت نيست ، گفته اند اگر كسى فانى فى الله شود « ذو عين واحدة » مىشود و به ما سوى الله توجّهى ندارد ، تمام توجّه او به خداست . امّا كسى كه بر اثر عبوديّت به مقام رسالت و امامت مىرسد « ذو عينين » صاحب دو چشم مىشود ، در عين حالى كه فانى فى الله است ، امّا از ناحيه حق هم مبعوث به طرف خلق شده و بايد به خلق خدا هم توجّه كند ; با اين كه از خدا غافل نمىشود به بندگان خدا هم توجّه دارد ، آنها را ارتقاء رتبه و مقام مىدهد ، در عين اين كه فانى فى الله است ، با بندگان خدا هم حشر و نشر دارد و رذايل روحى آنها را پاك مىكند و آنها را به درجه و كمال مىرساند . اين كار ، كار همه كس نيست ; زيرا وقتى ما فانى فى الله شديم اگر به طرف مخلوق توجّه كنيم از خدا غافل مىشويم و آن مرتبه فناى فى الله را از دست مىدهيم . عارف هم روى همين حساب است كه نمىتواند به مخلوق خدا توجّه كند ، پس عارف فقط مىتواند خود را فانى فى الله كند ، ولى نمىتواند هيچ گونه توجّهى به بندگان خدا داشته باشد ; و رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و اولياء او هستند كه داراى هر دو جنبه مىباشند . پس از اين حضرت امير ( عليه السلام ) در اين خطبه اوصافى را براى رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) برشمرده و فرموده اند :