الشيخ المنتظري

147

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

جمع « غِمْد » به معناى غلاف ، و « سلّ » به معناى كشيدن است . « و الحظوا الخزر » ، « الحظوا » از « ملاحظة » است ; « الخزر » به معناى نگاه كردن با يك چشم و گوشه چشم است . با يك چشم و گوشه چشم به دشمن نگاه كنيد ; زيرا اين طور نگاه كردن حكايت از غضب انسان نسبت به دشمن دارد . « و اطعنوا الشّزر » ، اگر « وَاطْعَنُوا » بخوانيم به معناى طعنه زدن است ، و اگر « وَاطْعُنُوا » بخوانيم به معناى نيزه زدن است ، و اينجا معناى دوّم مقصود است . « الشّزر » به معناى زدن به راست و چپ است ; يعنى نيزه هاى خود را به راست و چپ بزنيد . « و نافحوا بالظّبا » يعنى با طرف تيز شمشيرتان جنگ كنيد . « نافحوا » به معناى جنگ كنيد ، و « ظُبا » جمع « ظُبة » به معناى طرف تيز شمشير است . « و صلوا السّيوف بالخُطا » ، « صلوا » از مادّه « وصل » است ، و « الخُطا » جمع « خطوة » به معناى گام است ; يعنى شمشير خود را با گام برداشتن به دشمن برسانيد ، مقصود اين كه در جنگ با جلو رفتن خودت را به دشمن برسان و او را از پاى درآور . احتمال ديگرى هم دارد كه يعنى وقتى دشمن به طرف تو گام برداشت ، تو امانش نده و شمشيرت را به او برسان . تقويت روحيه رزمندگان « وَاعْلَمُوا اَنَّكُمْ بِعَيْنِ اللهِ ، وَمَعَ ابْنِ عَمِّ رسول الله ( صلى الله عليه وآله و سلم ) فَعَاوِدُوا الْكَرَّ ، وَاسْتَحْيُوا مِنَ الْفَرِّ ، فَاِنَّهُ عَارٌ فِى الاَْعْقَابِ ، وَنَارٌ يَوْمَ الْحِسَابِ » ( و بدانيد همانا خدا شما را در نظر دارد ، و با پسر عموى رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) مىباشيد ، پس پى درپى حمله كنيد ، و از گريختن شرم نماييد ; زيرا فرار در نسل هاى آينده شما ننگ است ، و در روز حساب آتش است . ) خداوند چشم ندارد ، ولى يكى از صفات او « بصير » است ; يعنى ديدنى ها را درك مىكند و به آنها علم و آگاهى دارد ، « و اعلموا انّكم به عين الله » و بدانيد همانا