توطئه ابوسفيان و پيشنهاد بيعت با على ( عليه السلام ) ابوسفيان كه از طرفى سابقه چندانى در اسلام نداشت - زيرا در سال هشتم هجرت در فتح مكه آن هم از روى ناچارى به ظاهر اسلام اختيار كرد - ( 1 ) و از طرف ديگر در گذشته از شخصيتهاى بزرگ قريش بود ، وقتى ديد سهمى در خلافت ندارد عبّاس بن عبدالمطلب را تحريك كرد و پيش حضرت على ( عليه السلام ) آمد و به او پيشنهاد بيعت داد ، البتّه ابوسفيان هدف صحيحى نداشت و مى خواست اختلاف كلمه بين مسلمانان درست كند ، چون از اسلام سيلى خورده بود . ابن ميثم بحرانى در شرح نهج البلاغه در مورد هدف ابوسفيان از اين پيشنهاد مى گويد : « اراد ابوسفيان بن حرب ان يوقع الحرب بين المسلمين ليقتل بعضهم بعضاً فيكون ذلك دماراً للدّين » ( 2 ) ابوسفيان مى خواست تا بين مسلمانان جنگ بهوجود آيد و يكديگر را بكشند و در نتيجه دين اسلام از بين برود . او فكر مى كرد بهترين وقت براى ايجاد اختلاف بين مسلمانان و ايجاد جنگ و ستيز داخلى اين زمان است ; زيرا پيغمبراكرم تازه از دنيا رفته و خلافت هنوز مستقرّ نشده است ، به هر حال پيشنهاد او روى علاقه به على و اسلام نبود بلكه مى خواست اسلام تضعيف شود . حضرت على خودش را احق به خلافت مى دانست ، و از جاهاى مختلف نهج البلاغه هم استفاده مىشود ، از جمله در خطبه ششم كه مى فرمايد : « فواللّه مازلت مدفوعاً عن حقّى مستأثراً علىّ منذ قبض اللّه نبيّه ( صلى الله عليه وآله و سلم ) حتّى يوم النّاس هذا » قسم به خدا از همان روزى كه پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) رحلت كردند تا امروز مرا از حقّم كنار زدند ; همچنين در خطبه شقشقيه حضرت على ( عليه السلام ) صريحاً خودش را احق به خلافت اعلام مى دارد .

--> 1 - به سيره ابن هشام ، ج 4 ، ص 43 ; و تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 329 رجوع شود . 2 - شرح ابن ميثم ، ج 1 ، ص 276