است ، و به بركت پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و كسانى كه با آن حضرت بودند و در رأس آنها حضرت على ( عليه السلام ) بود ، مردم از تاريكى جهل و توحّش بيرون آمدند . ابن هشام و ساير مورّخين ذكر كرده اند كه : اوّل مردى كه به پيامبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) ايمان آورد على بن ابيطالب ( عليه السلام ) بود . ( 1 ) اين كه حضرت مى فرمايند : « به وسيله ما » از باب اين است كه پيغمبر ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و خانواده آن حضرت و حضرت على همه در پيشبرد اسلام نقش داشته اند ، و از اين عبارت كه حضرت مى فرمايند : « به وسيله ما از تاريكى در آمديد » استفاده مىشود كه پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و حضرت على ( عليه السلام ) و ائمه اطهار ( عليهم السلام ) همه نورند ; يعنى در تاريكى به وسيله نور ما هدايت شديد . « وَتَسَنَّمْتُمُ الْعَليَاءَ » ( و به وسيله ما به اين مقام بلند رسيديد . ) « تسنّمتم » از مادّه « سنام » است كه به معناى كوهان شتر آمده است ، وقتى انسان بخواهد سوار شتر بشود بر كوهان سوار مىشود و آن جاى بلندى است . « عَلْياء » يعنى جاى بلند . حضرت مى خواهند بفرمايند : شما كه در آن جهل و توحّش و بربريت بوديد و هيچ چيز هم نداشتيد ، به بركت پيامبر و على و اسلام به اين مقام بلند رسيديد ، و الآن بر عربستان و قسمت هايى از ايران و روم حكومت مى كنيد . بدون ترديد حضرت على در اسلام نقش بسزايى داشته است ، اوّل كسى است كه به پيامبر ايمان آورد و هميشه در ركاب پيغمبر شمشير مى زد و از پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) دفاع مى كرد و وصىّ پيغمبر بود . بسيار بى انصافى است كه ما حضرت على ( عليه السلام ) را با آن سابقه اى كه در اسلام داشته و اوّلين مردى بوده كه به پيامبراكرم ايمان آورده ، و جز در تقدّمش در اسلام دهها فضيلت علمى و اخلاقى ديگر هم دارد ، در عرض معاوية بن ابى سفيان

--> 1 - سيره ابن هشام ، ج 1 ، ص 262