به فقرا و بينوايان بدهد ، با آن مسجد و مدرسه بسازد ، خرج ترويج دين و اعلاى كلمه « لا إله الاّ الله » كند ، چه بدى دارد ؟ آن دنيايى بد است كه انسان را در خود غرق كند و انسان خيال كند هر چه هست و نيست در همين دنيا خلاصه شده است ، آن مال دنيايى بد است كه انسان وجوهات آن را ندهد و روى هم انباشته كند و يا در راههاى فساد مصرف كند . پس فرزندان آخرت باشيد ، يعنى از كسانى باشيد كه دنيا و اموال و رياست دنيا را براى تأمين سعادت آخرت مى خواهند ; و از فرزندان دنيا نباشيد ، يعنى از كسانى نباشيد كه اموال دنيا را براى دنيا مى خواهند ، براى خوشگذرانى دنيا مى خواهند ; « فانّ كلّ ولد سيلحق بامّه يوم القيامة » زيرا هر فرزندى روز قيامت با مادر خود محشور مىشود ; اهل دنيا با دنيا در جهنّم هستند ، اهل آخرت هم در بهشت خواهند بود . در بعضى نسخه ها « فانّ كلّ ولد سيلحق بابيه يوم القيامة » دارد ، ( 1 ) يعنى در روز قيامت افراد ملحق به پدرشان مى شوند . البتّه بايد توجّه داشت كه اين يك مثال و يك تشبيه است نسبت به دنيا ، و گرنه در روز قيامت هيچ كسى با پدر و مادر خود كار ندارد ، و هيچ فرزندى را به حساب پدر يا مادرش محاسبه نمى كنند ; زيرا كه قرآن فرموده است : ( فإذا نفخ فى الصّور فلا أنساب بينهم يومئذ و لايتساءلون ) ( 2 ) وقتى كه در صور دميده و قيامت برقرار شد ديگر اين خويشاونديهاى دنيا وجود ندارد و از كسى نمى پرسند تو فرزند چه كسى بوده اى . پس اين طور نيست كه واقعاً در قيامت فرزندان به پدر يا مادرشان ملحق شوند ، بلكه از يكديگر فرار هم مى كنند ، و قرآن هم در اين مورد فرموده است : ( يوم يفرّ المرء من أخيه ، و أُمّه و أبيه ، و صاحبته و بنيه ، لكلّ امرئ منهم يومئذ شأن يغنيه ) ( 3 ) قيامت روزى است كه

--> 1 - منهاج البراعة ، ج 4 ، ص 199 2 - سوره مؤمنون ، آيه 101 3 - سوره عبس ، آيات 34 تا 37